Narzędzia systemowe.

Na dysku twardym zapisane są wszystkie nasze pliki i programy. Z reguły praca z nimi odbywa się bez większych problemów, lecz podczas wykonywania operacji na milionach bitów od czasu do czasu może wkraść się jakiś błąd. W razie wystąpienia błędu w pliku odczytanie zawartych w nim informacji nie będzie już możliwe. Aby więc zachować pewny i szybki dostęp do danych, konieczne jest regularne przeprowadzenie kontroli dysku, na którym są one zapisane. Wraz z Windows otrzymujemy program o nazwie ScanDisk, którego zadaniem jest wyszukiwanie i usuwanie ewentualnych błędów występujących na nośnikach danych. Dla utrzymania dysku w odpowiedniej kondycji dobrze jest więc co jakiś czas skorzystać z tego narzędzia. Windows oferuje także inny program, służący do defragmentacji plików zapisywanych na twardym dysku. Defragmentacja polega na tym, że części podzielonych plików są rozrzucone w różnych punktach, ponownie ze sobą łączone i umieszczane w jednym punkcie w postaci całego bloku danych. Oba opisane programy mogą być uruchamiane na dwa sposoby: za pośrednictwem menu startowego Windows - przycisk Start, a następnie Programy / Akcesoria / Narzędzia systemowe / ScanDisk lub Defragmentator dysków albo poprzez ikonę Mój komputer znajdującą się na Pulpicie, kliknięcie prawym przyciskiem myszy nazwy napędu i wybranie pozycji Właściwości. Na ekranie pojawi się wówczas okno z informacjami na temat wolnego i zajętego miejsca na danym dysku. Dostęp do obu programów uzyskujemy poprzez kartę Narzędzia.

CD-ROM-y

Większość CD-ROM-ów sprzedawanych jest, tak jak płyty kompaktowe, w specjalnym pudełku, do którego należy je wkładać po każdym użyciu. Tym sposobem najlepiej ochronimy krążki przed uszkodzeniem. Coraz częściej spotyka się jednak CD-ROM-y rozpowszechniane w postaci dodatku do czasopism komputerowych - wówczas przeważnie są one umieszczane w papierowej kopercie. Dla tego typu dysków dobrze więc mieć przygotowanych w zapasie kilka wolnych pudełek. A kiedy zbierze nam się ich większa liczba, zdecydowanie najlepszym wyjściem będzie zaopatrzenie się w większy pojemnik, w którym umieścimy wszystkie CD-ROM-y.

Nowe dyskietki.

Ponowne wykorzystanie używanych dyskietek oznacza naturalnie zaoszczędzenie paru złotych, lecz od czasu do czasu nie obędzie się też bez zakupu nowych. Najczęściej przed ich użyciem będziemy musieli je sformatować, choć oferowane są również dyskietki formatowane fabrycznie - naturalnie po nieco wyższej cenie.

Formatowanie.

Aby na używanej dyskietce móc zapisać nowe dane, konieczne jest sprawdzenie, czy poprzednie pliki zostały z niej usunięte. Naturalnie, można je tylko usunąć, lecz ponieważ na starszych dyskietkach mogą czasem występować błędy, najlepiej je na nowo sformatować. Służy do tego specjalne narzędzie, dostarczane wraz z Windows.

Podczas formatowania powierzchnia nośnika danych jest dokładnie sprawdzana, czy nie ma na niej błędów i ponownie dzielona na ścieżki i sektory. Przed tą operacją należy się jednak dobrze zastanowić, gdyż formatując dyskietkę automatycznie tracimy wszystkie znajdujące się na niej dane.

Jeśli już zdecydujemy się na ten krok, klikamy prawym przyciskiem myszy ikonę napędu dyskietek i z menu kontekstowego wybieramy pozycję Formatuj. Na ekranie pojawi się okienko dialogowe z kilkoma ustawieniami dodatkowymi. Najczęściej są dziś używane dyskietki wysokiej gęstości (HD = High Density) - na liście Pojemność: pozycja 1,44 MB (3,5"). Istnieją też jeszcze dyskietki starszego typu podwójnej gęstości (DD = Double Density) i takich samych rozmiarów, lecz o mniejszej pojemności: 720 KB.


Aby sformatować używaną dyskietkę wystarczy zaznaczyć opcję Typ formatowania / Szybkie (wymazywanie). Jeżeli natomiast mamy do czynienia z nową dyskietką lub jeszcze nie formatowaną, zaznaczamy opcję Pełne. Z kolei ustawienie Kopiuj tylko pliki systemowe służy do tworzenia dyskietki systemowej, z której w razie wystąpienia poważniejszych problemów z uruchomieniem Windows możliwe będzie wystartowanie systemu w trybie MS-DOS.
Każda dyskietka powinna być też odpowiednio oznaczona. Poza tym po zakończeniu formatowania warto zapoznać się z jego wynikami. Służy do tego opcja Wyświetl podsumowanie po zakończeniu, która powoduje wyświetlenie na koniec okna z informacjami na temat sformatowanej dyskietki. W ten sposób dowiemy się też, czy na nośniku pojawiły się jakieś uszkodzenia - w takim przypadku możliwe będzie dalsze jego używanie, choć naturalnie nie możemy być już pewni co do bezpieczeństwa przechowywanych nań danych.

Dyskietki i CD -ROM-y

Przy robieniu porządków nie powinniśmy zapominać o dyskietkach. Jeśli w pudełku z nimi zrobi się ciasno, zdecydowanie należy coś z tym zrobić. Najlepiej od razu podzielić je na cztery grupy: z programami, których już nie potrzebujemy, których bardzo często używamy, z których aktualnie nie korzystamy, ale być może przydadzą nam się nieco później i takie, których właściwie w ogóle nie uruchamiamy, lecz warto je zatrzymać.

Dyskietki z programami, których rzadko używamy, należy umieścić osobno, w bezpiecznym miejscu. Pamiętajmy jednak, aby je odpowiednio oznaczyć i zabezpieczyć przed zapisem - w ten sposób unikniemy ich przypadkowego usunięcia. Po oddzieleniu ich od reszty w pudełku powinno zrobić się nieco luźniej - przynajmniej na tyle, by wystarczyło miejsca dla dyskietek z programami używanymi najczęściej. Oczywiście fakt, iż przestajemy używać jakiegoś programu, nie oznacza wcale, że nie możemy wykorzystać dyskietki, na której on się znajduje - wystarczy jedynie usunąć wszystkie zapisane na niej informacje: albo kasując pliki programu, albo formatując dyskietkę.

Usuwanie plików

Z czasem na dysku gromadzi się coraz więcej plików, których już nie potrzebujemy. Jednych zapomnieliśmy usunąć, w przypadku innych nie wiemy już nawet, co i gdzie zapisaliśmy. Jednak dla naszego komputera zbędne pliki oznaczają więcej pracy i mniej wolnego miejsca na twardym dysku. Jeśli uwolnimy go od tego balastu - zdecydowanie poprawi się jego wydajność, a my zyskamy nieco pamięci dyskowej. Najlepszym sposobem, aby to osiągnąć, jest systematyczne przeczesywanie całego dysku w poszukiwaniu plików, które nadają się już do usunięcia.
Zbędne pliki powinniśmy kasować bez chwili zastanowienia. Jeżeli co do jakiegoś pliku nie jesteśmy do końca pewni, skopiujmy dane na dyskietkę i umieśćmy w bezpiecznym miejscu. W razie potrzeby możemy też zachować całe katalogi wraz z zawartymi w nich plikami.



Pliki tymczasowe

Po uruchomieniu komputera w trakcie ładowania Windows tworzone są na dysku pliki tymczasowe, które podczas normalnego zamykania systemu są z niego usuwane. Jeśli jednak praca komputera zostanie nagle przerwana - pliki te pozostaną na dysku. Szczególnie obszerne są pliki tymczasowe dysków CD-ROM. Pamiętajmy, że w ciągu dość krótkiego czasu na dysku może pojawić się nawet kilkanaście tego typu plików, a ponieważ nie spełniają one żadnej funkcji, zajmując jedynie miejsce na dysku, zdecydowanie należy je usuwać. Poznamy je po znaku tyldy ("~") na początku nazwy oraz po rozszerzeniu "tmp".
Jeżeli po raz pierwszy spotykamy się z plikami tego rodzaju - z pewnością zdziwimy się, jak wiele znajduje się ich na twardym dysku naszego komputera.
W menu startowym stystemu klikamy Znajdź / Pliki lub foldery.
W wyświetlonym oknie dialogowym w polu Nazwa wpisujemy "~*.*", informując tym samym Windows, że ma odszukać wszystkie pliki rozpoczynające się znakiem tyldy. Zanim zdecydujemy się na usunięcie tego czy innego pliku, z menu wybieramy opcję Widok/Rozmieść ikony/Wedługdaty. Dzięki temu będziemy mogli przenieść wszystkie starsze pliki do kosza. Regularne usuwanie plików tymczasowych przynosi za każdym razem około 0,5 megabajta wolnego miejsca na dysku. Natomiast za pierwszym razem może to być nawet od 10 do 100 megabajtów.



śmieci do kosza!

Pliki przenoszone są z okna Eksploratora do Kosza, z którego jednak można je później odzyskać. Naturalnie, znajdujące się w nim pliki zajmują miejsce na dysku. Kiedy Kosz jest pełny, Windows automatycznie go opróżnia. W każdej chwili możemy też zrobić to sami. Po tym pliki, które były w nim przechowywane, zostają ostatecznie skasowane, a więc zwalnia się zajmowane przez nie miejsce na dysku. Od tej chwili ich odzyskanie przestaje być już możliwe.


Czcionki

Używanie wciąż tych samych czcionek po pewnym czasie staje się oczywiście nudne. Dlatego zdarza się, że instalujemy nowe, oferowane najczęściej jako shareware. Niestety, w takiej sytuacji plików czcionek stopniowo przybywa, a pamiętajmy, że zajmują one nie tylko miejsce na dysku, ale i w pamięci operacyjnej, do której są ładowane w momencie uruchamiania Windows. Jeżeli będzie ich zbyt wiele - wydajność naszego peceta znacznie zmaleje. Dlatego warto pozbywać się wszelkich nie używanych już przez nas fontów. Ich pliki znajdziemy w folderze Windows/Fonts. Otwierając go, zyskujemy możliwość obejrzenia poszczególnych fontów i usunięcia najmniej przydatnych. Po zaznaczeniu plików zbędnych czcionek wybieramy polecenie Plik/Usuń.

UWAGA!
W żadnym razie nie należy kasować fontu MS Sans Serif, który jest używany przez Windows.

porządek na dysku.

Jeśli często korzystamy z komputera, od czasu do czasu powinniśmy zająć się uporządkowaniem plików znajdujących się na jego dysku twardym. W niektórych przypadkach wystarczy w tym celu utworzyć dodatkowy folder, w innych - konieczne będzie przeorganizowanie całej struktury istniejących folderów. Gdy będzie ona przejrzysta, zachowamy lepszą kontrolę nad tym, co mamy na dysku w naszym komputerze, dzięki czemu odnajdywanie interesujących nas dokumentów będzie się odbywało znacznie szybciej.
Struktura folderów na twardym dysku powinna przypominać układ szuflad i półek regału, w którym trzymamy wszystkie nasze papiery. W regale takim nierzadko znajdują się także dwa katalogi - rzeczowy i alfabetyczny, pozwalające na odnajdywanie dowolnego dokumentu wśród setek lub tysięcy innych bez większego problemu. Dlatego analogiczny system należy stworzyć na dysku komputera: oddzielne foldery dla gier, listów oraz innych danych i programów. Poza tym, jeśli z komputera korzysta kilka osób, dla każdej z nich dobrze jest utworzyć oddzielny katalog.


Wiele folderów.

Większa liczba folderów zawierających mniej plików w dużym stopniu ułatwia wyszukiwanie dokumentów. Dobrze jest więc utworzyć więcej własnych katalogów, w których umieścimy nasze pliki. W tym celu w Eksploratorze wybieramy opcję Plik / Nowy obiekt / Folder i podajemy nazwę dla nowego folderu.


Zmiana nazwy.

Aby zmienić nazwę danego pliku czy folderu, wystarczy kliknąć jego nazwę prawym przyciskiem myszy i z menu kontekstowego wybrać polecenie Zmień nazwę. Nazwa nowego obiektu zostanie wówczas podświetlona kolorem i pojawi się migający kursor tekstowy, umożliwiając dokonanie zmiany nazwy. Należy jednak pamiętać, że z plików korzystają różne programy, które po uruchomieniu będą je chciały odnaleźć.
Oczywiście po zmianie nazw kilku plików czy folderów nie będzie to możliwe, jeśli nie przekażemy danemu programowi informacji o dokonanych zmianach.


Foldery i pliki.

Zarówno foldery, jak i pliki możemy dowolnie przenosić z miejsca na miejsce, jak również zmieniać ich nazwy. Przeciągając folder za pomocą myszy - techniką przeciągnij-i-upuść - przenosimy również wszystkie inne foldery, które są w nim zawarte.

czyszczenie.

Prawidłowa praca komputera, jak i przyłączanych do niego urządzeń zewnętrznych możliwa jest tylko wtedy, gdy są one utrzymywane w należytej czystości. A ponieważ ich elektronika jest niezwykle wrażliwa, przy ich czyszczeniu powinno się zachować szczególną ostrożność. Nigdy też nie wolno zapominać o uprzednim wyłączeniu komputera i jego komponentów z sieci.
Czyszczenie sprzętu dobrze jest zacząć od jego zewnętrznej strony, do czego najlepiej nadaje się zwilżony kawałek materiału. Brud zgromadzony na powierzchni ekranu monitora usuwamy z kolei za pomocą antystatycznej szmatki oraz specjalnego środka do czyszczenia szklanych powierzchni - w przeciwnym razie moglibyśmy porysować ekran. Na koniec należy się zająć kurzem znajdującym się w otworach wentylacyjnych monitora. Następnie zabieramy się za czyszczenie myszy. Kulkę myjemy w wodzie z dodatkiem płynu do mycia naczyń, natomiast do oczyszczenia rolek używamy bawełnianej szmatki.
Podkładkę pod mysz najlepiej wyczyścić, używając zwykłej wody i mydła, choć często, ze względu na niską cenę podkładki, zamiast tego opłaca się kupić nową - przy okazji zaopatrując się również w oparcia pod nadgarstki umieszczane przy klawiaturze i podkładce pod mysz.
Jeśli posiadamy drukarkę laserową, dobrze jest od czasu do czasu przepuścić przez nią papier czyszczący, który zbierze resztki tonera pozostające w jej wnętrzu. Nie należy jednak samemu zabierać się za czyszczenie innych części, znajdujących się wewnątrz drukarki - tego typu prace powinny zostać wykonane w odpowiednim serwisie. Sami natomiast możemy usuwać zanieczyszczenia osadzające się na soczewce i plamy na szklanej powierzchni skanera, ponieważ są one rejestrowane wraz ze skanowanymi materiałami, ukazując się na uzyskiwanych na końcu obrazach.
Do czyszczenia dyskietek i napędów CD-ROM istnieją specjalne zestawy. Niektóre dyskietki czyszczące muszą być wcześniej zwilżone płynem służącym do skuteczniejszego rozpuszczania brudu znajdującego się na głowicy zapisu/odczytu. Na podobnej zasadzie funkcjonują czyszczące dyski CD-ROM, które również mogą być używane w zwykłych odtwarzaczach płyt kompaktowych.



Czyszczenie klawiatury

Klawisze klawiatury komputera najlepiej czyści się za pomocą zwilżonej szmatki. Jednakże kurz zbiera się także pod nimi. Dlatego dobrze jest czasem odwrócić klawiaturę i kilkakrotnie delikatnie nią potrząsnąć. Jeżeli jednak jest ona zbyt mocno zanieczyszczona, lepiej jest użyć pędzelka lub pojemnika ze sprężonym powietrzem, przy użyciu którego skutecznie usuniemy kurz znajdujący się pod klawiszami.


Co jest potrzebne.

* zestaw czyszczący do napędów dyskietek
* zestaw czyszczący do napędów CD-ROM
* antystatyczna szmatka do monitora
* nowa podkładka pod mysz
* nowe dyskietki oraz pudełka do ich przechowywania
* taśma barwiąca, zapasowy pojemnik z tonerem
* oparcia pod nadgarstki - przy klawiaturze i podkładce pod mysz

slajdy.

Za pomocą programów do obróbki tekstu z plików graficznych możemy również tworzyć slajdy. Najpierw zapisujemy je na dyskietce, a następnie przekazujemy do odpowiedniej pracowni, gdzie zostają poddane specjalnej obróbce. W efekcie otrzymamy gotowe slajdy.

faksowanie.

Edytory tekstu często są też używane do tworzenia faksów. Do wysłania faksu potrzebny jest faksmodem. Sam faks piszemy tak samo, jak każdy inny dokument. Różnica polega jedynie na jego wydrukowaniu - korzystamy przy tym nie z drukarki, lecz z modemu, który prześle go poprzez linię telefoniczną do adresata. System faksowy tworzy graficzny obraz napisanego przez nas dokumentu. Stąd odbiorca otrzyma faks dokładnie w takiej postaci, w jakiej pokazałby się na wydruku.

nadruk naklejek.

Drukarki potrafią drukować nie tylko na zwykłym papierze, ale i na papierze samoprzylepnym, dzięki czemu możemy wykonać własne etykiety - począwszy od naklejek z adresem, a skończywszy na nalepkach na słoiki z konfiturami. Najlepiej w tym celu wykonać nalepki o wielkości odpowiedniej do ich przeznaczenia. W Wordzie dla Windows mamy do tego całą listę gotowych formatów etykiet. Przy drukowaniu pamiętajmy o ostrożnym obchodzeniu się z tego rodzaju papierem - odklejenie się jednej warstwy w trakcie drukowania może bardzo skutecznie zapchać drukarkę.

papier.

Papier używany do drukowania również wpływa na jakość druku. Na jakość papieru należy zwracać szczególną uwagę podczas drukowania materiałów reklamowych. Do drukarek atramentowych i laserowych oferowany jest papier specjalnego typu. Od niego często zależy ostrość, z jaką drukowany jest tekst i grafika. Z kolei podczas drukowania na drukarkach atramentowych zastosowanie odpowiedniego papieru może zapobiec rozlewaniu się atramentu. Warto też wypróbować kolorowy papier ze zdobionymi krawędziami.

kolory.

Odrobina koloru uatrakcyjni każdą pracę. Dodatkowo dochodzi jeszcze mnóstwo zabawy przy eksperymentowaniu z różnymi kolorami i ich odcieniami. Jeśli jeszcze nie mamy drukarki, powinniśmy się zastanowić nad kolorową drukarką atramentową - nie jest ona dużo droższa od modeli czarno-białych, a oferuje dość wysoką jakość przy drukowaniu kolorów. Oczywiście nie należy się spodziewać, że drukowana grafika jakością będzie przypominać fotografie z ilustrowanych magazynów.

drukowanie.

Ostatnim etapem pracy z tekstem jest drukowanie. Jakość wydruku zależy od jakości drukarki. Jeśli używamy drukarki igłowej, możemy liczyć raczej na przeciętne efekty drukowania. Drukarki atramentowe oferują znacznie więcej. Ponadto niektóre modele posiadają możliwość drukowania w kolorze. Najlepsze rezultaty osiągniemy korzystając z drukarki laserowej, która - zwłaszcza kolorowa - może być jednak dość droga.

Creative Writer

Creative Writer to zabawny edytor tekstu, pomagający dzieciom szybko zapoznać się z zasadami pisania za pomocą komputera. Do podstawowego wyposażenia takiego programu należą narzędzia, dzięki którym szybko i łatwo można tworzyć małe gazetki, plakaty czy kartki z życzeniami. Do programu dołączany jest też zestaw obrazków, gotowe elementy zdobiące tekst oraz wymyślne obramowania. Ten prosty program potrafi momentami więcej niż jego profesjonalni bracia: pozwala na łatwe obracanie tekstu, dodawanie do niego cienia i kolorowanie. Jego obsługa jest przy tym tak prosta, że na wyniki pracy nie trzeba długo czekać, a zastosowanie obrazkowego menu pozwala posługiwać się programem nawet bez znajomości języka angielskiego.
Choć na to nie wygląda, Creative Writer jest normalnym programem dla Windows, posiadającym pasek menu, pasek narzędzi i okna. Cały trik polega na tym, że wszystkie funkcje ukryte są pod obrazkami, a nie opcjami menu. Po starcie programu trafiamy do budynku o kilku piętrach - na pierwszym znajduje się warsztat edytorski, z którego droga prowadzi do okna umożliwiającego wprowadzanie tekstu. Z kolei na trzecim usytuowana jest pracownia projektanta, w której mamy kilku asystentów odpowiedzialnych za tworzenie plakatów, kart i małych gazetek. Na poddaszu znajduje się pomieszczenie dla naszych pomysłów - tu dziecko może wprowadzać w życie własne projekty, opierając się na możliwościach oferowanych przez program.
Obszar roboczy Creative Writera przypomina raczej książeczkę do malowania - aż mieni się od kolorów, a przy każdym kliknięciu myszą generowany jest odpowiedni dźwięk. Za poszczególnymi obrazkami kryją się jednak zwyczajne funkcje doskonałego edytora tekstu. Za pomocą poleceń opcji Akapit możemy na przykład wybrać odpowiedni rodzaj i stopień pisma, określić wyrównanie tekstu i wiele, wiele więcej.
Mniejsze symbole wskazują z kolei na działanie poszczególnych poleceń. Tak jak w profesjonalnym edytorze tekstu, także i tu możemy podzielić tekst na kilka szpalt, określić szerokość marginesów i ustawić automatyczne numerowanie stron.
Oczywiście nie brakuje tu i podglądu strony.

Programy dla dzieci.

Co jest potrzebne?

Wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z dobrą zabawą, musimy się liczyć z takimi samymi wymaganiami sprzętowymi, jakie stawiają najbardziej profesjonalne programy komercyjne. Bogata grafika i dźwięk stanowią wyzwanie dla każdego komputera. W tym przypadku nie wygląda to jednak tak strasznie: jeśli Windows działa bez zarzutu, również i żaden z programów tego typu nie powinien stwarzać jakichkolwiek problemów.

Programy...

Edytory tekstu stwarzają doskonałą okazję, aby do komputera przyciągnąć również dzieci. Być może nie jest to tak oczywiste, lecz przede wszystkim edycja tekstu to obszar najbliższy ich zabawom i zajęciom szkolnym. A ponieważ dzieci są znacznie bardziej kreatywne, niż dorośli, postępując według zasady prób i błędów błyskawicznie opanują obsługę komputera.
Oczywiście wygląd profesjonalnych programów nie jest zbyt atrakcyjny dla dzieci - łatwo zauważyć, że zostały one zaprojektowane do pracy w biurze. Na szczęście istnieją też programy do pisania, przeznaczone specjalnie dla najmłodszych. Niezłym ich przykładem może być "Creative Writer" firmy Microsoft.

Nauka na wesoło

Dorosłym program ten wyda się z pewnością mało poważny. Ale przecież przede wszystkim chodzi o to, by w trakcie nauki dzieci również się bawiły. Dzięki temu właśnie "bez bólu" poznają zasady edycji tekstu przy użyciu komputera. A komu nie przeszkadza kolorowy interfejs użytkownika - sam może spróbować, łatwo się przekonując, że wiele z czynności wykona w programie Creative Writer znacznie szybciej, niż za pomocą profesjonalnego oprogramowania.

Multimedia w pokoju dziecięcym

Programy do obróbki tekstu stają się atrakcyjne dopiero dzięki oprawie dźwiękowej. Krótkie melodyjki, odgrywane po jednym kliknięciu myszą, są naturalnie słyszalne tylko wtedy, gdy w komputerze mamy kartę dźwiękową. Jeśli z komputera korzystają nasze dzieci - zdecydowanie powinniśmy ją dokupić - używają ją również i inne programy dla najmłodszych. Nie zaszkodzi też zaopatrzyć się w napęd CD-ROM, ponieważ programy dla dzieci są raczej dość obszerne i rzadko są sprzedawane na dyskietkach.

Importujemy własne obrazki.

W dokumentach możemy umieszczać również własne obrazki - jednak pod warunkiem, że najpierw je zeskanujemy. Jeśli planujemy na dobre zabrać się za obróbkę własnych zdjęć, powinniśmy zaopatrzyć się w skaner. Jeśli nie, pozostaje zlecenie zeskanowania zdjęć firmie świadczącej usługi DTP, która zwróci je nam w postaci plików zapisanych na dyskietce lub CD-ROM-ie.

Uwaga: zdjęcia w prasie i książkach chronione są prawem autorskim. Bez zgody wydawcy lub autora zabronione jest ich kopiowanie i dalsze wykorzystanie w celach komercyjnych.

Dokumenty multimedialne.

Oprócz grafiki i tabel w dokumentach możemy umieszczać i inne obiekty, na przykład krótkie ścieżki dźwiękowe lub animacje. Oczywiście dźwięków nie da się wydrukować, lecz przecież nie każdy dokument musi być drukowany. Może on służyć do odczytu (i odsłuchu) wyłącznie na ekranie monitora (i głośnikach komputera). W takiej formie może być znacznie ciekawszy, niż jako wydruk na papierze. Do odtwarzania sekwencji wideo i ścieżek dźwiękowych konieczny jest jednak komputer multimedialny. Aby w dokumencie umieścić efekty multimedialne, możemy skorzystać z menu Wstaw z opcji Obiekt lub wybrać z menu Edycja pozycję Wklej. W obu przypadkach uruchamiany jest Odtwarzacz, w którym otwieramy wybrany plik i poprzez opcję Kopiuj obiekt z menu Edycja zapisujemy jego kopię w Schowku. Na koniec wracamy do edytora tekstu i umieszczamy w nim skopiowany obiekt. W tekście pojawi się ikona lub ramka, która będzie go reprezentować. Do odtworzenia obiektu wystarczy dwukrotne kliknięcie myszą.


* Wideosekwencję można uruchamiać bezpośrednio z dokumentu Worda.

OLE

OLE to skrót od "osadzanie i łączenie obiektów" (po angielsku: Object Linking and Embedding). Jest to specjalna technika importowania obiektów, w tym także grafiki. Jak sama nazwa wskazuje, OLE tworzy połączenie między danym obiektem, na przykład rysunkiem, a dokumentem. Przy pracy z OLE w dokumencie umieszczany jest sam obiekt lub tylko odsyłacz do niego (ikona). Ikona ta symbolizuje połączenie z programem, w którym dany obiekt został utworzony. Dwukrotne kliknięcie ikony powoduje uruchomienie tego programu i otwarcie w nim obiektu.
Kiedy jakiś obiekt umieścimy w dokumencie za pomocą OLE, możemy go również modyfikować poza tym dokumentem. Mechanizm OLE zatroszczy sie przy tym, aby w dokumencie znalazła się zaktualizowana wersja obiektu. Ma to sens na przykład wtedy, gdy w dokumencie tekstowym umieścimy tabelę, którą co jakiś czas zmieniamy w jej programie źródłowym - arkuszu kalkulacyjnym.
Kiedy otworzymy dokument tekstowy, tabela zostanie automatycznie zaktualizowana.

Dopasowanie grafiki.

Po wstawieniu obrazka do ramki, można dopasować jego rozmiar. Gdy klikniemy obrazek, przy krawędziach ramki pojawią się czarne kwadraciki, tak zwane uchwyty zmian rozmiaru. Klikamy któryś z narożnych kwadracików i przytrzymując lewy przycisk przesuwamy go, co pozwala proporcjonalnie zwiększać lub zmniejszać rozmiary rysunku. Chcąc uwidocznić tylko fragment obrazka, można go również przycinać. Wystarczy tylko przesunąć uchwyty zmiany rozmiaru do środka rysunku przy wciśniętym klawiszu Shift.