Friday, March 10, 2006

C.

  • C
C: - litera C, po której następuje znak dwukropka, w większości systemów oznacza dysk twardy. Zazwyczaj w komputerze występują trzy napędy dysków: stacja dyskietek (A:), dysk twardy (C:) oraz napęd CD-ROM (D:). Jeśli zainstalujemy drugi napęd dyskietek, otrzyma on literę B:. Jeśli zamiast Windows załadujemy MS-DOS, komputer zgłosi się, wyświetlając na ekranie znak zachęty: C:\>.


C++ - język programowania pozwalający na tworzenie bardzo szybko działających programów. Języka tego używa wielu profesjonalnych programistów. W C++ napisano większość programów dla komputerów osobistych.


C64 - jednym z najbardziej rozpowszechnionych komputerów domowych na świecie był Commodore 64, który pojawił się na rynku w 1982 roku. Choć w tamtym czasie komputery tego typu oferowały podobne możliwości, co ówczesne komputery osobiste, z czasem zostały przez nie wyparte i znikły z rynku.

  • Ca
Cache - to rodzaj bardzo szybkiej pamięci podręcznej, służącej do buforowania danych, przesyłanych pomiędzy twardym dyskiem a pamięcią operacyjną. Cache twardego dysku wywiera bardzo istotny wpływ na wydajność całego systemu. W sposób niezauważalny dla użytkownika Windows przenosi dane do pamięci cache i kopiuje je na twardy dysk dopiero w momencie, kiedy procesor jest mniej zajęty. Pamięć cache przesyła dane do procesora
około 100 000 razy szybciej, niż twardy dysk. Stąd proporcjonalnie do wielkości pamięci cache zwiększa się również wydajność systemu. łatwo to zauważyć po różnicy w szybkości działania Windows, kiedy dysponuje on 32 MB pamięci operacyjnej, a kiedy w systemie dostępnych jest tylko 8 lub 16 MB.


CAD - skrót od "Computer Aided Design". Programy typu CAD służą do tworzenia projektow i kreślenia planów. Stąd są używane przede wszystkim przez inżynierów i techników. Ponieważ programy takie są bardzo precyzyjne w działaniu, używa się ich również do sterowania maszyn.


Caddy - starsze typy napędów CD-ROM nie pozwalały na bezpośrednie wkładanie do nich dysków, lecz wymagały użycia tzw. caddy, czyli małego plastikowego pudełka. Dysk CD-ROM umieszczany był najpierw w caddy i dopiero w takiej formie trafiał do napędu. Dzięki temu dyski były znacznie lepiej chronione przed zanieczyszczeniami. Ponieważ jednak używanie caddy było dość nieporęczne, w nowszych typach napędów zrezygnowano z tego rozwiązania.


Callback - funkcja zabezpieczająca kopiowanie danych za pośrednictwem modemu. Jeśli wybierzemy komputer udostępniający funkcję callback, to przerwie on połączenie i oddzwoni pod wcześniej zaprogramowany numer. W ten sposób można uzyskać pewność, że połączenie pomiędzy dwoma komputerami może zostać nawiązane z wykorzystaniem tylko określonego numeru telefonu.


Caps Lock klawisz - jeden z klawiszy dodatkowych na klawiaturze. Wciśnięcie klawisza Caps Lock powoduje, że wszystkie słowa pisane będą wielkimi literami. Wiele edytorów tekstu dysponuje też funkcją formatowania, która automatycznie zamienia małe litery na wielkie.


  • Cd
CD - skrót od Compact Disc. Na dysku CD zapisywane są informacje - w formie mikroskopijnych wybrzuszeń i zagłębień, które są następnie odczytywane przez promień lasera i zamieniane w sygnały elektryczne.


CD-A - skrót od Compact Disc-Audio (niekiedy stosowany jest też skrót CD-Audio). Fachowe oznaczenie dla płyt kompaktowych z nagraną muzyką.


CD-i - skrót od Compact Disc Interactive. Na dyskach CD-i zapisywane są wszelkiego rodzaju informacje, jak programy komputerowe (nie zgodne ze standardem PC), filmy wideo, obrazy czy ścieżki dźwiękowe. Naturalnie do ich odtwarzania potrzebny jest odpowiedni napęd
(odtwarzacz CD-i). Jednak wraz ze wzrostem popularności odtwarzaczy CD-ROM, przeznaczonych dla komputerów PC, dyski CD-i tracą coraz bardziej na znaczeniu.

CD-R - skrót od Compact Disc Recordable. Specjalny rodzaj dysków CD, które nadają się do jednokrotnego zapisu za pomocą nagrywarki CD. Raz zapisane na nich dane nie mogą już zostać usunięte. Dyski CD-R można odtwarzać tak jak normalne CD-ROM-y lub zwykłe płyty kompaktowe z nagraną muzyką.


CD-ROM - skrót od Compact Disc Read Only Memory. CD-ROM to oznaczenie dla dysków CD z zapisanymi na nich danymi komputerowymi. Pozwalają one jedynie na odczyt informacji - zapis nie jest możliwy.


CD-XA - (XA = extended architecture) to specjalny rodzaj dysków CD, na których oprócz danych komputerowych mogą być zapisywane również ścieżki muzyczne oraz fotografie w formacie Photo-CD. Napędy CD-ROM używane obecnie odczytują praktycznie każdy rodzaj płyt CD, w tym także CD-XA.



  • Ce
Centronics złącze - określenie złącza równoległego, które służy np. do podłączenia drukarki do komputera.


  • Ch
Chat - rozmowa odbywająca się pomiędzy użytkownikami dwóch komputerów za pośrednictwem klawiatury i modemu. Polega ona na tym, że jeden z rozmówców wpisuje u siebie wiadomość, która jest przesyłana do odbiorcy i czeka na odpowiedź, która pojawi się na ekranie jego monitora. W ten sposób możliwe jest nawiązanie łączności pomiędzy użytkownikami komputerów na całym świecie.


Chip - zintegrowany układ, zawierający miliony elektronicznych elementów (tranzystorów, oporników itd.). Bez chipów nie byłoby komputerów osobistych. Są one używane również w innych urządzeniach, tj. odbiorniki telewizyjne, pralki czy aparaty fotograficzne.


  • Cl

Clipart - mały rysunek stworzony za pomocą komputera, umieszczany w tekstach lub grafice. Na rysunku dostępnych jest wiele niedrogich CD-ROM-ów z tysiącami clipartów.


Clipboard - angielska nazwa windowsowego Schowka.


  • Cm

CMYK - model kolorów, polegający na połączeniu czterech podstawowych barw:
Cyan (cyjan), Magenta (purpurowy), Yellow (żółty) i Black (czarny). Jest używany przez profesjonalistów podczas przygotowywania materiałów do druku.


  • Co

Cobol - skrót od "COmmon Business Orinted Language". Cobol należy do starszych języków programowania, który znajduje jeszcze zastosowanie przy tworzeniu aplikacji z dziedziny handlu.


COM 1 - pierwsze złącze szeregowe komputera osobistego. Większość programów odwołuje się do niego używając oznaczenia COM 1. Stąd również i takie określenie na obudowei komputera. Drugie złącze szeregowe oznaczane jest jako COM 2, trzecie jako COM 3 itd.


Comdex - najbardziej znane targi komputerowe, odbywające się dwa razy w roku w USA.


COMMAND.COM - interpreter rozkazów systemu MS-DOS. Każde z poleceń DOS-owych, wpisywanych przez użytkownika, zostaje przetworzone przez interpreter DOS-a. Podczas startu komputera jest on ładowany do pamięci operacyjnej.


Condensed - określenie dla szczególnie wąskiego rodzaju pisma. Pismo condensed używane jest w sytuacji, kiedy na niewielkim obszarze papieru musi się zmieścić większa ilość tekstu.



CorelDRAW - najbardziej rozpowszechniony program graficzny dla komputerów osobistych.



Courier - to font przypominający wyglądem pismo maszyny do pisania. Jego znaki nie są proporcjonalne, tzn. że każda z liter, niezależnie od swej rzeczywistej szerokości, zajmuje tyle samo miejsca. Tego rodzaju pisma używamy w sytuacji, gdy piszemy tekst o z góry określonej długości.


  • Cp

CPU - skrót od "Central Processing Unit" (dosł. "centralna jednostka obliczeniowa"). CPU to inne określenie procesora.


  • Cr

CR (powrót karetki) - znak ASCII "CR" oznacza powrót karetki (ang. carriage return). Znak ten wprowadzany jest przez każdy edytor tekstu po naciśnięciu klawisza Enter.


Crippleware - to sztuczne zestawienie dwóch angielskich słów: "cripple" (ang. kaleki) i "software" (ang. oprogramowanie). Określanie na programy sharewarowe o znacznie ograniczonych możliwościach. Niektórzy programiści uznają za świetny pomysł wyłączanie w próbnych wersjach swych programów funkcję zapisu czy otwierania pliku. Zamiast tego co kilka minut na ekranie pojawia się okienko z żądaniem wpłacenia wyznaczonej sumy na podane konto w celu uzyskania pełnej wersji programu. Jednak w większości "porządnych" programów sharewarowych rezygnuje się z podobnych ograniczeń i wyposaża je we wszystkie funkcje, ponieważ ich autorzy wychodzą z założenia, że użytkownik z własnej woli prześle opęłatę rejestracyjną.



  • Ct
Ctrl klawisz - specjalny klawisz na klawiaturze komputera. Ctrl to skrót od angielskiego słowa "control" (sterowanie). W wielu programach niektóre funkcje dostępne są poprzez tzw. skróty klawiszowe, w których najczęściej używany jest właśnie klawisz Ctrl. Np. w Windows jednoczesne naciśnięcie klawiszy Ctrl i F4 powoduje zamknięcie okna dokumentu.



  • Cy
Cyberprzestrzeń - pojęcie cyberprzestrzeni odnosi się do świata sieci komputerowych i rzeczywistości wirtualnej, a pochodzi z powieści Williama Gibsona zatytułowanej "Neuromancer" (1984).


Cyfrowy - informacje mogą występować w postaci analogowej lub cyfrowej. W postaci cyfrowej mogą przyjmować jedynie pewne stałe wartości. Komputer, rozpoznaje jedynie dwie wartości:
zera i jedynki. Kiedy konieczne jest przetworzenie danych analogowych, tj. nagranie magnetofonowe, sygnały wprowadzane do komputera muszą wpierw zostać zamienione do postaci zer i jedynek. W przypadku dźwięku zadanie to przejmuje karta dźwiękowa.


  • Cz
Czas dostępu - czas potrzebny na odnalezienie żądanych informacji, znajdujących się np. na twardym dysku, nazywany jest czasem dostępu. Najkrótszy czas dostępu posiada pamięć operacyjna komputera, z której dane odczytywane są najszybciej, najdłuższy zaś - dyskietka.


Czcionka - w Windows mamy kilka standardowo dostępnych czcionek, z których możemy korzystać podczas tworzenia dokumentów. Najczęściej używamy czcionek: Arial. Times New Roman oraz Courier. Pliki wszystkich czcionek przechowywane są przez Windows w oddzielnym katalogu. Jeżeli więc chcemy, możemy bez problemu umieszczać w nim dodatkowe pliki czcionek, by następnie zainstalować je w systemie, lub też usuwać już istniejące. Uważajmy jednak, by przypadkowo nie usunąć tzw. czcionek systemowych Windows, które są wykorzystywane do wyświetlania tekstu w oknach dialogowych i menu uruchamianych w nim programów. Do czcionek tego typu należy np. MS Sans Serif.


Częstotliwość - to liczba drgań przypadających na jedną sekundę. Jest ona mierzona w hercach (Hz). Jedno drgnięcie na sekundę to 1 Hz, tysiąc to 1 kHz (kiloherc), natomiast milion to 1MHz (megaherc). I tak np.: częstotliwość odświeżania obrazu monitora wynosi średnio 70 Hz, co oznacza, że w ciągu jednej sekundy obraz na ekranie jest "odbudowywany" siedemdziesiąt razy.


Częstotliwość odświeżania obrazu - podaje, ile razy w ciągu każdej sekundy obraz na ekranie monitora jest na nowo wyświetlany. Jest ona mierzona w hercach (Hz). Dodać trzeba, że obraz odświeżany jest wciąż z taką samą częstotliwością, niezależnie od tego, czy coś się na nim porusza, czy nie. Naturalnie, odbywa się to na tyle szybko, że ludzkie oko nie jest w stanie tego wychwycić, choć w przypadku monitorów starszego typu często zauważalne jest migotanie obrazu. Nowoczesne monitory charakteryzują się częstotliwością odświeżania równą 70 Hz i więcej.

Thursday, March 09, 2006

B.

  • Ba

Backslash - Backslash ("\") używany jest przez MS-DOS do oddzielania od siebie katalogów na twardym dysku. Katalog główny oznaczany jest przez "C:\". Jeśli w wierszu poleceń po "C:\" podamy przykładowo "DANE\LISTY", automatycznie przejdziemy do podkatalogu LISTY, znajdującego się w katalogu DANE. Cały zapis w postaci "C:\DANE\LISTY" określany jest mianem ścieżki katalogu - w tym przypadku katalogu LISTY.

Bajt - to jednostka, służąca do mierzenia ilości informacji. Jednostką informacji może być znak jak np. litera. Jeden bajt składa się z 28 (=256) bitów. W jednym bajcie możliwe jest więc zapisanie jednego z 256 znaków. W zestawie kodów ASCII każdy znak zapisany jest w jednym bajcie.

BASIC - skrót pochodzący od "Beginner's All Purpose Symbolic Instruction Code". BASIC to stosunkowo prosty język programowania. Korzysta on z poleceń odpowiadających słowom w języku angielskim. Jedna z jego odmian, QBASIC, dostarczana jest wraz z systemem MS-DOS. Używając kilku jego poleceń bez większego trudu możemy napisać własny program.

BAT lub plik wsadowy - trzy litery "BAT" tworzą wspólnie rozszerzenie dla nazwy plików zawierających polecenia wsadowe, zapisane w formacie tekstowym - jak np. AUTOEXEC.BAT. Pliki tego typu zawierają ciąg poleceń DOS-owych i innych instrukcji sterujących, które maja być stosunkowo często wykonywane. Główna zaleta korzystania z plików wsadowych polega na tym, że podczas jednego wywołania wykonywany jest kolejno szereg instrukcji, dzięki czemu uwolnieni jesteśmy od kolejnego uruchamiania ich poprzez wpisywanie w linii komend. Zamiast tego wystarczy wpisać w tej linii nazwę pliku - i to bez podawania rozszerzenia "BAT", a wszystkie zawarte w nim polecenia i instrukcje zostaną wykonane automatycznie. Jeśli chcemy zobaczyć listę wszystkich plików wsadowych, znajdujących się w wybranym katalogu,
wystarczy , że wpiszemy polecenie: DIR *.BAT. Z drugiej strony możemy do tego użyć Eksploratora, w którym przy wyszukiwaniu podajemy wszystkie pliki z rozszerzeniem "BAT". Natomiast do wyświetlenia zawartości plików wsadowych możemy użyć DOS-owego polecenia TYPE. Jeśli jednak pracujemy w Windows - z plikami wsadowymi nie będziemy mieli zbyt wiele do czynienia.

Baza danych - program, za pomocą którego możemy zarządzać danymi. Mogą to być zarówno dane adresowe, osobiste, jak i informacje na temat dysku twardego czy zbioru znaczków pocztowych. Dane takie zapisywane są w postaci jednego pliku o odpowiedniej strukturze. Poszczególne pozycje bazy danych nazywane są rekordami. Składają się one z pól - jeśli nasza baza będzie zawierać dane adresowe, każdy jej rekord będzie się musiał składać z nazwiska, imienia, adresu, a czasem i numeru telefonu danej osoby. W takim wypadku każda z tych informacji - imię, nazwisko, adres, numer telefonu - znajdzie się w oddzielnym polu. Bazy danych posiadają tę zaletę, iż pozwalają na sortowanie wszystkich danych według dowolnie zdefiniowanych kryteriów. Dzięki temu możemy np. ułożyć wszystkie rekordy zgodnie z kolejnością alfabetyczną nazwisk lub kodów pocztowych.

  • Be


Beta wersja - próbna wersja programu przeznaczonego do testowania w celu wykrycia wszelkich ewentualnych błędów. Dlatego praca z programami w wersji beta nie jest zalecana, ponieważ ryzykujemy w takim wypadku zawieszenie komputera, nie mówiąc już o utracie danych. Informacje na temat wersji beta pojawiają się zawsze w czasopismach informatycznych, obwieszczających pojawienie się kolejnych wersji programów.


Bezpieczeństwa kopia - kopie bezpieczeństwa to duplikaty plików - najczęściej tworzone na dyskietkach, drugim twardym dysku, taśmie streamera, płycie CD-ROM lub dysku typu ZIP. Każdy, komu choć raz zdarzyło się utracić dane, wie dobrze, jak ważne są kopie bezpieczeństwa. W przypadku defektu nośnika zawierającego oryginały, zawsze można sięgnąć do zapasowych kopii.


  • Bi


Binarny system - system liczbowy bazujący na dwóch wartościach: zero i jeden (prąd płynie lub nie płynie). Komputery są w stanie przetwarzać dane opierając się wyłącznie na tym systemie. Natomiast konwersja danych do postaci binarnej odbywa się automatycznie.


BIOS - akronim od "Basic Input Output System". BIOS steruje współpracą wszystkich podstawowych funkcji komputera z systemem operacyjnym. Troszczy się między innymi o to, by sygnały wychodzące z klawiatury przetwarzane były do postaci zrozumiałej dla procesora. BIOS posiada własną, choć niewielką pamięć, w której zapisane są informacje na temat daty, czasu oraz dane na temat wszystkich urządzeń zainstalowanych w komputerze. Po uruchomieniu komputer wyświetla informację na temat kombinacji klawiszy, za pomocą której możliwe jest wywołanie ustawień BIOS-u. Najczęściej jest to klawisz Delete lub kombinacja CTRL+Alt+ Esc. Po wejściu do BIOS-u możliwe jest dokonywanie różnych modyfikacji, np. takich jak skonfigurowanie nowo zainstalowanego dysku twardego. BIOS jest zasilany przez baterię. Jeżeli komputer nie jest używany przez dłuższy czas, należy włączyć go na kilka godzin, aby odpowiednio naładować baterię.


Bit - skrótowe określenie pochodzące od ang. terminu "binary digit" (liczba binarna). Bit jest najmniejszą jednostką informacji przetwarzanych przez komputer. Może przyjmować wartość 0 lub 1.


Bitmapowa grafika - grafika bitmapowa (w skrócie: bitmapa) to obraz zapisany w postaci zbioru pikseli. Obrazy tego typu uzyskiwane są za pomocą skanera, odwzorowującego obraz jak fotokopiarka. Następnie można poddać go obróbce w dowolnym programie graficznym, np. takim jak Paint.


Biurowe pakiety - pakiety biurowe składają się z kilku różnych programów, tj. edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny czy baza danych. Programy te potrafią ze sobą współpracować, tworząc w efekcie zintegrowany pakiet. Do najbardziej znanych należą Microsoft Office, Corel PerfectOffice oraz Lotus SmartSuite.
  • Bl


Blok tekstu - to zaznaczony fragment w edytorze tekstu. Zaznaczony fragment można później np. formatować, używając tylko w odniesieniu do niego różnych funkcji programu (np. formatujących tekst).
  • Bł


Błąd - czasem zdarza się, że wykonywany program nie działa dokładnie tak jak zaplanował jego autor. Błąd w programie określany jest również jako "bug". W komercyjnych wersjach programów poważne błędy należą jednak do rzadkości.

  • Bm



BMP - standard wśród formatów grafiki bitmapowej w Windows. Praktycznie każdy obraz, zapisany w postaci pliku w tym formacie, może być poddawany w obróbce w dowolnym programie graficznym, pracującym pod Windows.

  • Bo



Bod (baud) - bod to pojedynczy krok wykonywany w ciągu jednej sekundy. Jest miarą krokowo przeprowadzanego transferu danych. Jeśli w ciągu jednego kroku zostanie przekazany dokładnie 1 bit, szybkość wykonywania kroków będzie równa szybkości przeprowadzania transferu, mierzonej w bitach na sekundę. Stąd szybkość działania modemów najczęściej mierzona jest właśnie w bodach.


Bode'a algebra - angielski informatyk, George Boole wpadł w ostatnim stuleciu na pomysł przedstawiania liczb wyłącznie za pomocą zer i jedynek. W ten sposób powstał system binarny, stanowiący podstawę przeprowadzanych przez komputer operacji.


Bootsektor - to specjalny obszar na dysku, w którym zapisany jest program ładujący system operacyjny.

  • Bp


BPS - skrót od "bits per second" (bitów na sekundę). Bps jest jednostką miary dla szybkości transferu danych binarnych. W bitach na sekundę mierzona jest też szybkość działania modemu.

  • Bu




Bug - (ang.pluskwa) to błąd w programie. Pojęcie to pochodzi z czasów, kiedy komputery wyglądały jak wielkie szafy, mieszcząc ogromne mózgi elektronowe i tysiące lamp. Nie brakowało w nich również pluskiew i innego robactwa, powodujących często wiele awarii. Stąd słowem bug określa się dziś błąd w programie.


Bundle - kiedy kupujemy komputer w postaci całego kompletu, wraz z dodatkowym oprogramowaniem i drukarką czy innymi urządzeniami peryferyjnymi mówimy o tzw. bundle. Kupując cały taki komplet zwykle płacimy nieco mniej, niż za te same urządzenia, kupowane oddzielnie.


Burn-in - pojęcie to oznacza szereg testów, przeprowadzanych na sprzęcie w ekstremalnych warunkach natychmiast po jego wyprodukowaniu. Można go czasem spotkać na naklejkach znajdujących się na urządzeniach komputerowych.


Bus master - jednostka w komputerze, sterująca transferem danych w magistrali. Zazwyczaj zadanie to wykonuje procesor. Jednak w komputerach o wysokiej wydajności są do tego zdolne również inne komponenty systemu (karty graficzne bądź kontrolery dysku twardego).
Np. karta graficzna, potrafiąca przejąć kontrolę nad magistralą, pozwala na znacznie szybsze kreślenie linii na ekranie niż zwykła karta.



Wednesday, March 08, 2006

A.


A: - litera oznaczająca zazwyczaj pierwszy napęd dyskietek.
Większość komputerów posiada do czterech napędów: A: lub B: to stacja dyskietek,
literą C: oznaczany jest dysk twardy, natomiast napęd CD-ROM
najczęściej oznaczony jest literą D:.
O napędzie dyskietek mówi się wprawdzie "napęd A", lecz aby zyskać do niego dostęp,
należy użyć odwołania "A:".
Po uruchomieniu komputera dysk twardy zgłasza się na ekranie w postaci swego oznaczenia i znaku zachęty w wierszu poleceń "C:\".


  • Ac

Account - (ang.) konto. Patrz: poczta elektroniczna.


  • Ad

Adres - numer należący do identyfikacji pojedynczej komórki pamięci.
Poszczególne komórki mogą pomieścić jeden bajt
(co jest równoznaczne = 8 bitów) danych.
Stąd też komputer wyposażony np. w 4 MB pamięci operacyjnej
posiada 4 miliony adresów.

Inaczej: oznaczenie miejsca przechowywania danych w pamięci komputera
niezbędne do ich wyszukiwania.
Procesor odwołuje się do pamięci podając adres konkretnej komórki, a następnie odczytuje z niej dane.


Mailing lists (adresowe listy) - jest to usługa informacyjna na forum dyskusyjnym w Internecie,
zaopatrzona w listę kluczy listów przesyłanych dalej.
Korzystając z poczty elektronicznej możemy uzyskać informacje na poszukiwany przez nas temat, uwalniając się jednocześnie od konieczności poszukiwaniach ich w grupach dyskusyjnych.


ADA - strukturalny język programowania wysokiego poziomu wynaleziony w latach siedemdziesiątych do projektowania systemów obronnych. W tej chwili używany jest do sterowania procesami.


Adres internetowy - adres nadawany każdemu użytkownikowi sieci internet zwany też numerem IP (ang. IP number). Adres ten zapisywany jest jako cztery zrozumiałe dla komputera liczby, na przykład: "204.71.177.35". Ponieważ trudno jest zapamiętać tak długą kombinację cyfr, dlatego łatwiej wpisać adres tzw. domenowy, np.: "biuro@nazwafirmy.com.pl.". Znak "@" rozdziela adres właściwy znajdujący się po prawej stronie od nazwy użytkownika tego adresu po lewej.


  • Ag

AGP - szybka szyna lokalna stosowana w komputerach opartych o procesory Pentium, wykorzystywana zwykle do podłączania karty graficznej.


  • Ak

Akapit - jest to oddzielny fragment tekstu w edytorze tekstu lub programie.
Kolejne akapity uzyskujemy przez naciśnięcie klawisza ENTER.
Stosując tzw. formatowanie akapitów możemy regulować sposób wyrównania poszczególnych partii tekstu oraz odstępy między nimi.

Inaczej:
(ang. paragraph) bloku tekstu wizualnie oddzielony od reszty dokumentu, wyodrębniony z powodu swej treści poruszającej nowy wątek.



Aktualizacja - utrzymywanie aktualnego stanu danych poprzez ich wymianę lub uzupełnianie. Np. aktualizacja adresowej bazy danych polega na dopisywaniu nowych i usuwaniu nie używanych adresów.

Inaczej: (ang. upgrade) ulepszenie; nowocześniejszy wariant oprogramowania lub sprzętu oferowany użytkownikom ich starszych wersji i sprzedawany zwykle po atrakcyjnej cenie. Niektóre firmy oferują klientom uaktualnienia swych produktów bez dodatkowych opłat.


Aktywne głośniki - głośniki wyposażone we własny wzmacniacz, używane do odsłuchu wyjściowego sygnału kart dźwiękowych. Głośniki takie zasilane są najczęściej bezpośrednio z sieci elektrycznej.


Aktywne okno - obszar na ekranie monitora, używany aktualnie przez użytkownika. W Windows poszczególne okna otwieranych programów układane są kaskadowo jedno na drugim. Okno aktywne znajduje się zawsze na pierwszym planie. Uaktywniania okien dokonuje się poprzez kliknięcia myszą. Po zamknięciu okno znika z ekranu.


  • Al

ALGOL - (ang. Algorithmic Language) jeden z pierwszych algorytmicznych języków programowania wysokiego poziomu wynaleziony w Europie we wczesnych latach sześćdziesiątych.


Algorytm - określony sposób postępowania wyrażony metodą krokową. Przeznaczeniem algorytmu jest w miarę przejrzyste ukazanie procedury rozwiązania określonego zadania.

Inaczej: procedura lub część programu, przekazująca komputerowi instrukcje do wykonania
lub służąca do rozwiązania określonego problemu. Algorytmy stanowią zawsze szkielet każdego programu.



ALU
- (ang. Arithmetic and Logic Unit) patrz jednostka arytmetyczno-logiczna.


Alt klawisz - jeden z klawiszy na klawiaturze komputera. Służy do włączania określonych funkcji uruchamianych aplikacji. Najczęściej po jego naciśnięciu uaktywnione zostaje menu danego programu. Jeśli naciśniemy go i przytrzymamy, a następnie naciśniemy klawisz
[ P], wyświetlone zostanie podmenu opcji Plik.




  • Am

AMD - producent podzespołów elektronicznych, w tym mikroprocesorów takich jak np. K5, K6 czy K6-2. Procesory tej firmy są powszechnie stosowane w wielu komputerach osobistych.


America Online - komercyjna sieć informatyczna oferująca użytkownikom dostęp do archiwów plików, grup dyskusyjnych, baz danych, poczty elektronicznej i innych usług.


  • An

Analogowo-cyfrowy przetwornik - przetwornik sygnałów zamienia sygnały wejściowe (np. wprowadzane za pomocą mikrofonu) w cyfrowe sygnały wyjściowe. Konwersja sygnałów jest konieczna po to, by możliwe było ich dalsze przetwarzanie w komputerze.


Analogowy - urządzenie charakteryzujące się ciągłą (płynną) zmianą odmierzanej wielkości. Przykładem może być termometr rtęciowy lub nakręcany zegarek wskazówkowy.


Inaczej:
wielkości dopuszczające dowolne stopniowanie wartości, nazywne są wielkościami analogowymi. Ich przykładem są fale dźwiękowe, nieustannie zmieniające się w trakcie mówienia. Z kolei np. skrzynia biegów w samochodzie pozwala na wybieranie tylko określonych stanów: można wrzucić pierwszy bieg albo drugi - między nimi nie ma żadnego etapu pośredniego. Komputery nie potrafią przetwarzać danych w postaci analogowej - stąd informacje muszą najpierw zostać przetworzone do postaci cyfrowej.


Animacja- seria nieruchomych obrazków (ang. frames), które wyświetlane jeden po drugim tworzą wrażenie płynnego ruchu. Im więcej następujących po sobie
obrazków mało różniących się od siebie w szczegółach, tym płynniejsza jest animacja. Coraz częściej animacje tworzone są przy pomocy programów komputerowych (na przykład filmy
rysunkowe dla dzieci).


Inaczej:
pojęcie to pochodzi od słowa "animować", czyli pobudzać, wzbudzać zainteresowanie. Przez animację rozumiemy nadawanie ruchu rysunkom. Animacja komputerowa polega na modyfikowaniu wyglądu rysunku krok, po kroku. Po stworzeniu wielu takich rysunków możemy je później kolejno wyświetlać, tworząc złudzenie ruchu, jak to się dzieje w przypadku filmu. Potrzebne jest do tego specjalne oprogramowanie i komputer o wysokiej wydajności.


AND - jest to oznaczenie w binarnym systemie liczbowym dla operacji logicznej "I". System ten operuje wyłącznie na zerach i jedynkach. Podobnie pracują wszystkie komputery.


ANSI - (ang. American National Standard Institute) Amerykański Narodowy Instytut Standaryzacji wchodząca w skład ISO organizacja amerykańska zajmująca się normalizacją standardów, między innymi w dziedzinie informatyki i telekomunikacji.

Inaczej: skrót od nazwy organizacji "American National Standards Institute", która
zajmuje się opracowywaniem norm obowiązujących w przemyśle komputerowym.


ANSI.SYS - DOS-owy plik systemowy określany również jako sterownik urządzeń. Za jego pomocą możliwe jest modyfikowanie ustawień klawiatury i monitora - np. zmiana formatu i koloru wyświetlanego tekstu czy koloru tła.


Antialiasing - figury zawierające łuki, takie jak okręgi, wyświetlane są na ekranie monitora tylko w pewnym przybliżeniu. Podobnie wszystkie krzywe - ze względu na rastrowanie nie wyświetlane jako linie ciągłe, lecz jako zbiory punktów. Antialiasing to technika polegająca na redukcji efektu "schodkowania" wyświtlania krzywych. Wszystkie rogi wyświetlanych obiektów łagodzone są poprzez stopniowanie jasności na ich krawędziach. Jednocześnie jednak traci na tym ostrość obrazu.



Antywirusowe programy - sprawdzają, czy wśród naszych danych na dysku nie pojawił się jakiś wirus. W przypadku niebezpieczeństwa ostrzegają i w razie potrzeby usuwają intruza.


  • Ap

Aplikacja - ogólna nazwa programów użytkowych napisanych dla konkretnych zastosowań. Aplikacje przeznaczone są do uruchamiania na określonych typach komputerów.


Apple Computer - amerykańska firma produkująca komputery Macintosh - pierwsze komputery osobiste o przyjaznym interfejsie użytkownika wykorzystującym graficzne elementy kontroli takie jak menu i ikony. Komputery firmy Apple spotykane są głównie w USA i nie są kompatybilne z komputerami osobistymi typu IBM PC używanymi powszechnie w Europie.



Apple Macintosh - typ komputera, opracowany przez amerykańską firmę Apple. Potocznie określany jako "Mac", nie jest zgodny z całą resztą komputerów osobistych, opartych na standardzie IBM-a - stąd wymaga specjalnego oprogramowania. Preferowany jest przez grafików, a ze względu na graficzny interfejs jest niezwykle przyjazny dla użytkownika.


  • Ar

Architektura - opis ogólnej budowy i funkcjonowania sprzętu i oprogramowania.


Architektura komputera
- podstawowe założenia technologiczne określające dobór urządzeń wykorzystywanych do budowy danego typu komputera. Opisują one również sposób połączenia wszystkich elementów wchodzących w jego skład. Główną cechą nowoczesnej architektury komputerowej jest możliwość tworzenia różnych zestawów (konfiguracji) w zależności od potrzeb użytkownika.


Architektura von Neumanna - podstawowy typ architektury komputera spotykany w większości komputerów osobistych. Polega on na zastosowaniu jednego procesora do realizacji wszystkich podstawowych zadań komputera. Procesor jest tu elementem nadrzędnym - jako jednostka stale aktywna dyktuje rytm pracy, przetwarza dane i koordynuje pracę podzespołów z nim współpracujących.


Archiwizacja - tworzenie zapasowych kopii danych umożliwiające ich odtworzenie w przypadku wystąpienia awarii. Częsta archiwizacja jest zalecana szczególnie przy oprogramowaniu obsługujścym przedsiębiorstwa. Patrz kopia bezpieczeństwa.



Archiwizacja danych - sporządzanie kopii bezpieczeństwa danych lub programów,
zachowywanych na dyskietce lub taśmie magnetycznej. Podczas archiwizacji dane znajdujące się na dysku twardym zachowywane są w taki sposób, aby na wybranym nośniku zajęły jak najmniej miejsca. Aby przywrócić im taką postać, w jakiej możliwe będzie ich ponowne wykorzystanie, konieczne jest użycie odpowiedniego programu. Najważniejsze dane należy więc zwyczajnie kopiować na dyskietki, by w każdej chwili można było uzyskać do nich dostęp.


Archiwizujący program - specjalny typ programów służący do tworzenia kopii bezpieczeństwa. Programy takie znajdują zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie regularnie dokonywany jest zapis dużych ilości danych.


Argument
- (ang. argument) patrz parametr.


<font>

Arkusz - arkusze to oddzielne karty w programach określanych mianem arkuszy kalkulacyjnych. Wpisujemy w nich dane przeznaczone do obliczeń. Jeden plik może więc zawierać kilka arkuszy, zachowywanych, jak np. w Excelu, w postaci jednego zeszytu.

Arkusz kalkulacyjny - (ang. spreadsheet) program użytkowy służący do robienia różnych obliczeń. Taki program pozwala na wpisanie danych do komórek, które tworzą tabele o ponumerowanych kolumnach i wierszach. Na wartościach zawartych w tych komórkach można dokonywać operacji matematycznych, a wyniki mogą być dowolnie przetwarzane. Wyniki obliczeń mogą być przedstawiane nie tylko jako liczby, lecz także jako diagramy i wykresy.

Inaczej: arkusze kalkulacyjne to programy służące do wykonywania złożonych obliczeń. Najbardziej znane to: Microsoft Excel, Lotus 1-2-3 i Quattro Pro.


Arytmetyka - (ang. arithmetic) dział matematyki zajmujący się najprostszymi właściwościami
liczb i działaniami na liczbach zapisanych za pomocą cyfr.


Arytmetyka stałoprzecinkowa - metoda przeprowadzania działań na liczbach przez maszynę używającą jedynie liczb całkowitych. Charakteryzuje się ona dużą szybkością działania i stałą dokładnością.


Arytmetyka zmiennoprzecinkowa - metoda przeprowadzania działań na liczbach przez maszynę rozkładającą każdą liczbę dziesiętną na dwie części. Ta metoda przeprowadzania działań znajduje zastosowanie w przeprowadzaniu działań zarówno na liczbach bardzo małych, jak i bardzo dużych. W przeciwieństwie do arytmetyki stałoprzecinkowej cechuje ją stosunkowa powolnośś wykonywania.


    ;
  • As

ASCII - (ang. American Standard Code for Information Interchange) standardowy system kodowania znaków umożliwiający komputerowy przekaz danych. Jego istotą jest przypisanie znakom składowym danych (np. litery, cyfry, itp.) liczb z zakresu od 0 do 127 a w przypadku rozszerzonej wersji kodu liczb z zakresu od 0 do 255.

Inaczej: skrót nazwy "American Standard Code for Information Interchange" (amerykański standard kodu dla wymiany informacji). Kody ASCII służą do wyświetlania znaków - każdemu klawiszowi na klawiaturze przypisany jest jeden kod. Po naciśnięciu klawisza, do komputera przekazywana jest informacja o tym, jaki znak ma zostać wyświetlony na ekranie. Przykładowo znakowi "B" przypisany jest kod 64.


;

Asembler - język programowania niskiego poziomu posługujący się mnemonikami.
Mnemoniki to słowa kluczowe odpowiadające pojedynczym rozkazom zrozumiałym dla procesora. Asemblerem bywa też czasem nazywany program tłumaczący mnemoniki na instrukcje kodu maszynowego.


  • At

Atramentowa drukarka- względnie niedrogi typ drukarek, oferujący bardzo dobrą jakość druku. Koszt druku jednej strony nie jest jednak niski ze względu na wysoką cenę pojemników z atramentem. Wykonywanie wydruków czarno-białych jest znacznie bardziej opłacalne przy użyciu drukarek laserowych.

Atrybut pliku - każdy plik, utworzony w systemie MS-DOS, zapisywany jest wraz z sześcioma różnymi atrybutami. Przykładowo niektórym plikom możemy przypisać atrybut "Tylko-do-odczytu". Pliki takie chronione będą przez system operacyjny przed modyfikowaniem, aktualizacją czy usunięciem.


  • Au

AUTOEXEC.BAT - to jeden z dwóch plików konfiguracyjnych - drugi to: CONFIG.SYS. Oba używane są przez system operacyjny MS-DOS. AUTOEXEC.BAT zawiera szereg poleceń, wykonywanych automatycznie po uruchomieniu komputera. Ich rolą jest zapewnienie zgodnej współpracy wszystkich zainstalowanych w systemie komponentów.



Automatyczne dzielenie wyrazów - funkcja edytora tekstowego, odpowiedzialna za automatyczne dzielenie słów, które nie mieszczą się na końcu wiersza.



Autotest
- drukarki i urządzenia faksujące wyposażone są często w funkcję kontrolującą ich stan, uruchamianą poprzez kliknięcie jednego z przycisków na ich obudowie lub wydanie polecenia w obsługującym je programie. W przypadku drukarki jest to wydruk strony tekstowej, pozwalający stwierdzić, czy funkcjonuje ona prawidłowo.


Autokontrola - programowa procedura uruchamiana przy starcie urządzenia (np. komputera, drukarki) dla sprawdzenia poprawności działania jego podzespołów. Jest ona zwykle "zaszyta" w pamięci ROM. Niektóre programy komputerowe przed uruchomieniem własnego kodu również przeprowadzają kontrolę własnych składników.


Automatyzacja - zastępowanie pracy człowieka przez wyspecjalizowane maszyny. W niektórych fabrykach maszyny wykonują tylko określone zadania, podczas gdy w innych zastąpiły ludzi całkowicie. Spotyka się już zakłady, w których ludzie pełnią jedynie funkcje nadzorcze (np. niektóre fabryki samochodów). Główną przyczyną rozwoju automatyzacji jest większa wydajność i precyzja maszyn.


Auto-start - definiowany przez użytkownika komputera zestaw poleceń, parametrów i programów uruchamianych automatycznie w momencie uruchomienia komputera.


Autostart grupa - grupa programów uruchamianych automatycznie po starcie komputera i załadowaniu systemu operacyjnego. Określenie "autostart" odnosi się również do programów, znajdujących się na płytach CD-ROM, które w Windows 95 uruchamiają się automatycznie po umieszczeniu płyty w napędzie.



 

Zabawne i śmieszne filmy/filmiki