Saturday, July 14, 2007

Sortowanie złożone

Systemy zarządzania bazami danych oferują także możliwość sortowania rekordów według kilku kolumn. Do wykonywania sortowania złożonego służą filtry. Załóżmy na przykład, że w naszej bazie danych adresowych występują nazwiska o takim samym brzmieniu. Powtarzające się nazwiska powinny więc zostać dodatkowo ułożone zgodnie z porządkiem alfabetycznym imion. Odpowiednią kolejność definiujemy za pomocą zaawansowanego filtru sortowania. Wtedy program najpierw posortuje dane zgodnie z alfabetyczną kolejnością nazwisk, a następnie rekordy zawierające takie same nazwiska zgodnie z porządkiem alfabetycznym występujących przy nich imion. Dzięki temu spośród kilku Kowalskich pierwszy będzie Adam, druga Ewa, trzeci Michał itd.

Wednesday, July 11, 2007

Filtry

System zarządzania bazami danych potrafi też wykonywać znacznie bardziej skomplikowane zadania. Między innymi możemy na przykład uzyskać listę znajomych, którzy mieszkają w Szczecinie i posiadają telefon. Aby jednak było to możliwe, wśród pól naszej bazy muszą się znaleźć: "Miasto", "Numer telefonu". W takiej sytuacji wystarczy jedynie wskazać programowi, jakie rekordy nas interesują - i takie też otrzymamy po zastosowaniu odpowiedniego filtru. System zarządzania przeprowadza bowiem sortowanie wszystkich pozycji bazy, wybierając z niej tylko te, które spełniają podane przez nas warunki. Sortowanie takie nazywane jest filtrowaniem. Wyselekcjonowane rekordy mogą być następnie udostępnione przez maskę formularza lub też przedstawione w postaci nowej tabeli.

Sortowanie i wyszukiwanie.

Kiedy mamy już własną bazę danych, na przykład adresów, wszystkie pozycje możemy dowolnie sortować i wyszukiwać interesujące nas informacje. W przypadku elektronicznej kartoteki kolejność wprowadzania rekordów do tabeli lub formularza nie ma większego znaczenia, ponieważ w każdej chwili mamy możliwość docydowania, w jaki sposób wszystkie informacje mają zostać posortowane. Aby to zrobić, wystarczy zaznaczyć wybraną kolumnę (pole), a następnie wywołąć polecenie Rekordy /Sortuj. Określamy przy tym również porządek sortowania według kolejności alfabetycznej: malejąco lub rosnąco. Sortowanie odbywa się wówczas na bazie wybranej kolumny. Jeśli przed jego wykonaniem nie zaznaczymy żadnej kolumny, program automatycznie wybierze kolumnę pierwszą.

Tuesday, July 10, 2007

Umieszczanie grafiki.

Bazy danych zawierające wyłącznie tekst i ciągi liczb - zwłaszcza w przypadku prywatnych zbiorów informacji - nie wyglądają zbyt atrakcyjnie. Na szczęście nowsze systemy zarządzania bazami danych dysponują możliwością umieszczania w zbiorach również obiektów OLE (łączenie i osadzanie obiektów). Dzięki użyciu OLE możemy w Windows łączyć ze sobą dokumenty tekstowe, elementy graficzne i dźwięk.



Dlatego właśnie, tworząc własną bazę danych, warto pomyśleć o dołączeniu do zwykłych informacji grafiki lub obiektów dźwiękowych. Na przykład w książce adresowej możemy umieścić zeskanowane zdjęcia naszych znajomych. W tym celu jednak w odpowiedni sposób należy zaprojektować formularz, w którym znajdzie się również miejsce dla grafiki. Po przejściu do programu obrabiającego grafikę bądź dźwięk przygotowujemy obraz lub obiekt dźwiękowy, po czym kopiujemy go do formularza - oczywiście do pola o odpowiednim typie. Dołączona grafika albo dźwięk uczynią naszą adresową bazę danych znacznie bardziej atrakcyjną.

Import i eksport.

Jeśli utworzyliśmy listę danych w edytorze tekstu lub arkuszu kalkulacyjnym, a chcielibyśmy zarządzać nią w bardziej wygodny sposób, możemy dokonać eksportu tych informacji do systemu zarządzania bazami danych. Dzięki temu zaoszczędzimy mnóstwo czasu i wysiłku, jaki musielibyśmy włożyć w ponowne wpisanie wszystkich pozycji w odpowiednim programie zarządzającym bazami danych. Poza tym transfer istniejacych danych pozwoli nam uniknąć ewentualnych pomyłek podczas ponownego ich wprowadzania.

Maski wprowadzania.

Praca z bazami danych możliwa jest w dwóch trybach. W pierwszym baza danych przedstawiona jest w postaci tabeli - wówczas wszystkie informacje widoczne jako kolejne wiersze podzielone są pionowymi kolumnami. W drugim trybie na ekranie wyświetlane są jedynie pola bieżącego rekordu - tak dzieje się w przypadku użycia maski wprowadzania, czyli formularza.



Widok tabeli nadaje się właściwie wyłącznie do wprowadzania danych. Użytkownik wpisuje informacje w kolejnych komórkach pól, przechodząc między nimi dzięki naciskaniu klawisza Tab. Jeśli w trakcie podawania danych pojawi się błąd, należy wrócić do pola i usunąć lub skorygować dokonany wpis. System zarządzania bazami danych sprawdza przy tym, czy wpisywane informacje odpowiadają typowi bieżącego pola. Na przykład próba wprowadzania wartości tekstowej do pola typu liczbowego zakończy się niepowodzeniem i wyświetlaniem przez program okienka z komunikatem o błędzie.

Monday, July 09, 2007

Modyfikowanie struktury bazy.

Jeśli w trakcie korzystania z bazy danych zauważymy, że potrzebne będzie dodatkowe pole, nic nie stoi na przeszkodzie, by je dodać. Może to być na przykład pole zawierające numery telefonów komórkowych, które dodajemy do naszej starej bazy danych. Z drugiej strony równie dobrze możemy też usuwać zbędne pola danych. Ale uwaga! Wszystkie zawarte w nich informacje zostaną wówczas bezpowrotnie utracone. W istniejących bazach danych możemy także modyfikować nazwy i rozmiary pól.

Typy pól.

Pola służą do budowania logicznej struktury bazy danych.
Stąd w jednej bazie mogą się znaleźć dane następujących typów:


  • Tekst
Typ tekstowy jest używany najczęściej. Pola tego typu mogą zawierać dowolne znaki dostępne na klawiaturze. Ponieważ jednak również cyfry interpretowane są w nich jako tekst, na danych wprowadzonych do pól tekstowych nie jest możliwe przeprowadzanie jakichkolwiek obliczeń.


  • Liczba
Pola numeryczne pozwalają na wpisywanie wyłącznie wartości liczbowych. Powinniśmy z nich korzystać w dwóch przypadkach: kiedy zamierzamy wykonywać obliczenia na liczbach lub kiedy wartościami danej kategorii mają być wyłącznie cyfry - na przykład kod pocztowy.


  • Tak/Nie
Typ używany do wybierania między dwiema możliwościami. Możemy użyć go na przykład do odróżnienia towarów, które znajdują się jeszcze w magazynie od tych, które już się skończyły. W takim przypadku w polu "Zapas" znajdą się odpowiednio wartości: Tak i Nie. Kiedy zechcemy sprawdzić, jakie produkty mamy jeszcze w magazynie, wystarczy posortować wszystkie rekordy według pola "Zapas".


  • Memo
Typ danych, który najlepiej nadaje się do wprowadzania komentarza na temat danego rekordu. Pola memo jako jedyne nie są ograniczone liczbą znaków - praktycznie możemy więc umieszczać w nich tekst o dowolnej długości.


  • Obiekt OLE
Wiele z baz danych pracujących w systemie Windows potrafi obsługiwać typ o nazwie OLE. Służy on do przechowywania danych pochodzących z innych programów - na przykład plików dźwiękowych lub grafiki.

Automatyczne wypełnianie pól.

Nierzadko zdarza się, że w wielu polach tej samej kategorii pojawia się ta sama wartość. Załóżmy na przykład, że wszyscy nasi znajomi mieszkają we Wrocławiu - wówczas w bazie danych adresowych pole "Miasto" zawsze powinno zawierać słowo "Wrocław". Aby podczas wprowadzania danych słowo to pojawiało się automatycznie, wpisujemy je dla pola "Miasto" przy opcji Wartość domyślna. Jeśli w trakcie wpisywania nowych informacji zajdzie potrzeba umieszczenia nazwy innego miasta, usuwamy "Wrocław" i wpisujemy nowy tekst.



"15643" to nie tekst.
W bazie danych pola z numerycznym typem danych służą między innymi do automatycznego wykonywania obliczeń. Dzięki temu można utworzyć bazę danych towarów, w której ceny poszczególnych pozycji będą mnożone przez liczbę zamówień. Oczywiście w takim przypadku żadne z tego typu pól nie może zawierać wartości tekstowych. Tworząc strukturę bazy danych należy więc zwrócić uwagę, by obliczenia nie były dokonywane na wartościach tych pól, które mogą zawierać tekst.

Thursday, July 05, 2007

Tworzenie bazy danych.

Jeśli chcemy mieć własną komputerową książkę adresową, musimy wpierw utworzyć nową bazę danych. W naszym przypadku niech to będzie zbiór adresów. Każdy rekord w naszej bazie danych odpowiada jednej pozycji w książce adresowej, a pola, z których się składa, to kolejne kategorie informacji tworzące komplet danych na temat jednej osoby. Zanim utworzymy bazę danych, musimy się najpierw zastanowić, jakich pól będziemy potrzebować. Najlepiej wypisać je na kartce papieru. Dopiero po tym zakładamy nową bazę i definiujemy jej pola. W programie zarządzającym bazami danych - jak Access, wchodzącymi wraz z edytorem tekstu Word i arkuszem kalkulacyjnym Excel w skład pakietu biurowego firmy Microsoft - każda baza danych to oddzielna tabela. Nazwy kolumn tabeli są jednocześnie nazwami pól, a każdy wypełniony wiersz to jeden rekord.



Wszystko na swoim miejscu...
W polach danych umieszczane są informacje zawsze tego samego typu, na przykład w polu o nazwie "Numer telefonu" nigdy nie pojawi się nazwisko. Dzięki temu zostaje zachowana logiczna struktura bazy. Naturalnie przy wpisywaniu istnieje niebezpieczeństwo pomylenia pola i wprowadzenia informacji w nieodpowiednie miejsce. W przypadku pola przechowującego numery telefonów możemy się przed tym zabezpieczyć, wybierając dla niego typ numeryczny. Wówczas będą mogły się w nim znaleźć wyłącznie wartości liczbowe. Inne typy pól to Data/Godzina i Walutowy. Oczywiście pole nie może przyjmować nieskończenie wielu informacji. Dlatego przy tworzeniu bazy danych dla każdego pola konieczne jest zdefiniowanie maksymalnej liczby wprowadzanych znaków. Dla imienia i nazwiska wystarczy wartość 20. W MS Access należy w tym celu wpisać 20 w polu opcji Rozmiar pola. Rozmiary pól powinny być dopasowane do naszych rzeczywistych potrzeb, aby bez powodu nie zwiększały rozmiaru pliku. Pamiętajmy, że w trakcie zapisywania bazy danych każde pole zajmuje w pamięci dokładnie tyle miejsca, ile znaków może maksymalnie pomieścić - niezależnie od tego, ile zawiera w rzeczywistości.

Ukryte bazy danych.

Proste funkcje pozwalające tworzyć zbiory informacji zawarte są także w edytorach tekstu i arkuszach kalkulacyjnych. Na przykład narzędzie do tworzenia korespondencji seryjnej w Wordzie opiera się na utworzonej liście nazwisk i adresów, pozwalając zaoszczędzić sporo czasu przy adresowaniu listów. Bazy danych dostępne są też w postaci samodzielnych programów - na przykład wraz z modemem otrzymujemy czasami oprogramowanie służące do przechowywania listy numerów faksów i telefonów.

Wednesday, July 04, 2007

Jaka baza danych?

Samodzielne systemy zarządzające są stosunkowo drogie. Przeciętnemu użytkownikowi powinny jednak wystarczyć programy oferowane z edytorem tekstu i arkuszem kalkulacyjnym w pakietach biurowych MS Office. Przy dokonywaniu zakupu nowego komputera warto zwrócić uwagę, jakie oprogramowanie otrzymujemy wraz z nim.

Co jest potrzebne...

Systemy zarządzające nie stawiają wysokich wymagań sprzętowych. Jeśli na naszym komputerze może funkcjonować Windows, nie powinno też być problemu z wykorzystaniem go do tworzenia baz danych. Oczywiście bardzo duże zbiory informacji, zwłaszcza zawierające obiekty graficzne, wymagają większej pamięci operacyjnej, a do sprawnego wyszukiwania informacji - szybkiego procesora.

Wyspecjalizowane bazy danych.

Systemy zarządzania otwierają przed użytkownikiem niemal nieograniczone możliwości tworzenia baz danych, pozwalając dopasowywać je do jego indywidualnych wymagań. Istnieją jednak programy o zdefiniowanej strukturze, które służą do wprowadzania danych o ściśle sprecyzowanym profilu. Może to więc być lista płyt kompaktowych, kaset wideo, fotografii czy wreszcie adresów. W przeciwieństwie do gotowych baz danych systemy zarządzające zmuszają użytkownika do samodzielnego zaprojektowania struktury zbioru, choć naturalnie istnieje wiele szablonów, na których można się oprzeć. Istotną ich zaletą jest natomiast elastyczność i uniwersalność - pozwalają bowiem na budowanie baz danych dowolnego typu i o znacznie wyższym stopniu złożoności.

Informacje - bez granic...

Przy tradycyjnym przechowywaniu informacji - na papierze, miejsce dla wpisywanych danych jest z reguły określone z góry. W takim przypadku musimy zapisywać tylko najważniejsze informacje. Najgorsze są jednak poprawki: każda ewentualna korekta to skreślenie nieaktualnych danych i wpisanie nowych, często obok lub na zaklejonym miejscu skreślenia. Mimo najlepszych chęci z czasem każda książka adresowa stanie się mało przejrzysta.
Komputerowe bazy danych mają natomiast tę przewagę, iż pozwalają na poprawianie, dopisywanie i usuwanie dowolnej liczby informacji. Większość systemów zarządzania bazami danych pozwala ponadto przechowywać w jednym zbiorze tysiące rekordów. A dzięki ogromnej szybkości wyszukiwania w nich informacji w naszych bazach możemy umieszczać nawet te dane, z których korzystamy rzadko.

Sunday, July 01, 2007

Typy baz danych.

Bazy danych dzielą się na hierarchiczne i relacyjne. Hierarchiczne bazy danych to takie, w których wszystkie informacje zapisywane są w postaci jednego zbioru. W przypadku tego rodzaju list możliwe jest ich sortowanie i proste wyszukiwanie danych, na przykład ciągu znaków "Kowalski", "Jan" czy "Jan Kowalski we Wrocławiu". Hierarchicznych baz danych nie można natomiast łączyć ze sobą, by uzyskać dokładne informacje według zadanych kryteriów.
W przeciwieństwie do nich relacyjne bazy danych są znacznie bardziej elastyczne. W ich przypadku wszystkie informacje nie są zapisywane w postaci jednej bazy danych, lecz w oddzielnych tabelach. Następnie dane znajdujące się w kilku zbiorach mogą być ze sobą łączone. Przykładem relacyjnej bazy danych mogą być dwa oddzielne zbiory z informacjami o naszych znajomych: w jednej mamy adresy wszystkich znajomych, w drugiej zaś nazwiska tylko tych, którym wysyłamy kartki z życzeniami. Wspólnym polem w obu bazach będzie wówczas to, które zawiera nazwiska. W tej sytuacji na co dzień używamy bazy z adresami, natomiast z nadejściem świąt skorzystamy z obu: z drugiej zawierającej nazwiska osób mających otrzymać kartki, i z pierwszej, w której przechowujemy adresy wszystkich znajomych. Lącząc obie bazy uzyskamy nazwiska i adresy tylko tych osób, ktorym prześlemy życzenia świąteczne.

Budowa bazy danych.

Baza danych jest złożona z różnych elementów. Najważniejszym z nich jest rekord podzielony na kilka pól, w których są przechowywane informacje poszczególnych kategorii. Na przykład w książce adresowej każdy rekord to zbiór informacji na temat jednej osoby. Składa się on z kilku pól przechowujących takie informacje, jak: imię, nazwisko, adres, numer telefonu itp. W każdym polu zapisywane są dane oddzielnej kategorii. Dzięki temu komputerowe bazy danych umożliwiają szybkie sortowanie rekordów według poszczególnych kategorii lub wyszukiwanie informacji w obrębie tylko wybranych pól.
Wiele systemów zarządzania bazami danych oferuje możliwość tworzenia masek wprowadzania danych, które służą do bardziej wygodnego wprowadzania nowych informacji. Naturalnie można z nich zrezygnować i wpisywać dane do bazy wyświetlanej w postaci tabelarycznej.

Co to są bazy danych.

Być możenie nie zdarzyło nam się jeszcze pracować z bazą danych, choć w domu z pewnością mamy jakieś zbiory informacji - notatnik z adresami czy listę płyt CD. Każdy tego typu zbiór zawiera określone informacje: w książce adresowej znajdują się nazwiska i adresy naszych znajomych, a na liście kompaktów tytuły płyt, nazwiska wykonawców, tytuły poszczególnych utworów i czas ich trwania. Kolejne pozycje listy tworzone są na podstawie tego samego schematu - z łatwością możemy je więc zorganizować w postaci bazy danych.
Komputerowe bazy danych nie różnią się w zasadzie od list sporządzanych na papierze. Są to bowiem długie listy lub pola z informacjami na określony temat. Jednakże w przeciwieństwie do informacji zapisywanych na papierze, istotą komputerowych zbiorów danych jest sposób, w jaki mogą być one sortowane i przeszukiwane. Programy służące do przechowywania informacji nazywane są systemami zarządzania bazami danych (DBMS). Ich zdaniem jest zarządzanie nawet największymi zbiorami informacji.

Bazy danych.

Jedynym z pierwszych zastosowań komputerów były bazy danych - elektroniczne kartoteki o określonej strukturze, służące do przechowywania informacji. Ich główna zaleta to możliwość szybkiego sortowania i wyszukiwania wprowadzonych informacji - szybkiego, gdyż jednym i drugim zajmuje się komputer.
Wyobraźmy sobie na przykład książkę telefoniczną - w wydaniu tradycyjnym i w postaci komputerowej bazy danych.
W pierwszym przypadku odnalezienie interesujących nas informacji zajmuje często sporo czasu, zwłaszcza, jeśli znamy tylko imię i adres poszukiwanej osoby. Zupełnie inaczej wygląda to jednak w komputerowej książce telefonicznej, w której podajemy odpowiednie kryteria i już po kilku sekundach otrzymujemy wszystkie numery należące do abonentów o podanym przez nas imieniu i adresie.
Choć bazy danych znajdują zastosowanie przede wszystkim w świecie biznesu, nierzadko są również wykorzystywane przez prywatnych użytkowników. Najczęściej są to zbiory adresów, przepisów kulinarnych, płyt wideo, kompaktowych i kaset magnetofonowych.

Saturday, June 30, 2007

Wejście i wyjście...

Często używane urządzenia wejściowe i wyjściowe zużywają się z czasem i stają coraz bardziej zabrudzone. Kiedy więc zdarzy się, że klawiatura czy mysz zaczynają odmawiać posłuszeństwa, należy przede wszystkim poddać je gruntowemu czyszczeniu. Jeżeli jednak zakłócenia w pracy nie chcą ustąpić, jedynym wyjściem pozostaje zakup nowych, nierzadko znacznie ulepszonych urządzeń.



Klawiatura.
Zużyte sprężyny znajdujące się pod wytartymi i zabrudzonymi klawiszami klawiatury nie ułatwiają pisania. Doprowadzenie klawiatury do porządku nie zawsze jest opłacalne - czasami znacznie lepiej kupić nową. Jeśli zdecydujemy się na taki krok, powinniśmy skorzystać z okazji i zaopatrzyć się w ergonomiczną klawiaturę opracowaną specjalnie dla Windows. Jest ona wyposażona w dodatkowe klawisze ułatwiające pracę z tym systemem operacyjnym i uruchamianymi w nim programami. W klawiaturze tego typu poszczególne klawisze są podzielone na dwa bloki obsługiwane oddzielnie przez prawą i lewą dłoń. Tym samym podczas pisania obie ręce ułożone są w bardziej naturalny sposób niż w przypadku pracy na standardowej klawiaturze.



Stara mysz...
Wprawdzie mechanika myszy nie jest zbyt skomplikowana, ale i ona odmawia z czasem posłuszeństwa. Powodem tego jest przede wszystkim brud osadzający się wewnątrz myszy. Naturalnie wpływa to ujemnie na jej funkcjonalność. Kiedy kursor czyszczonej przez nas całkiem niedawno myszy przestanie reagować na jej ruchy, oznacza to, że trzeba dokonać zakupu nowego urządzenia.



Joysticki...
Fani gier komputerowych często korzystają z joysticka. Jest on niezbędny na przykład w przypadku symulatorów lotu i wielu innych gier, których sterowanie za pomocą tego przyrządu jest znacznie dokładniejsze niż przy użyciu klawiatury. Joystick przyłączamy do portu gier znajdującego się na tylnej ściance obudowy komputera. Nie zapominamy też o zainstalowaniu dla niego odpowiedniego oprogramowania.



Drukarki...
Jeśli posiadana przez nas drukarka spełnia nasze oczekiwania, nawet gdy jest to tylko drukarka igłowa, nie ma żadnego powodu, by kupować nową. Od czasu do czasu wystarczy jedynie wymienić w niej taśmę barwiącą. Sytuacja zmienia się, gdy zechcemy drukować w kolorze - wówczas zdecydowanie najlepszym wyborem jest kolorowa drukarka atramentowa. Może się też zdarzyć, że najważniejsza będzie dla nas szybkość - powinniśmy wtedy sięgnąć po drukarkę laserową.
 

Zabawne i śmieszne filmy/filmiki