Thursday, September 21, 2006

skąd wziąć program komunikacyjny?

Na rynku dostępnych jest wiele programów komunikacyjnych. Wygodnym rozwiązaniem dla użytkowników komputerów posiadających Windows 95 i modem jest jednak skorzystanie z oprogramowania dostarczanego wraz z tym systemem. Wraz z nim otrzymujemy bowiem program o nazwie Dial-Up Networking, znajdujący się w grupie Programy/Akcesoria i służący do tworzenia połączeń za pomocą modemu. Dwukrotnym kliknięciem pozycji Utwórz nowe połączenie otwieramy nowe okno, w którym konfigurujemy zainstalowany modem i parametry nowego połączenia.

Oprogramowanie komunikacyjne ułatwia dostęp do usług online. Jedyne, co musi zrobić użytkownik, to odpowiednio skonfigurować zainstalowany modem.

Kermit troszczy się o bezpieczeństwo.

Kilka trzasków na linii telefonicznej wystarczy, by podczas transmisji danych wystąpił błąd. Jeśli w trakcie wysyłania do kogoś wiadomości osoba ta zauważy go, o czym poinformuje ją modem, będzie mogła poprosić o powtórne jej przesłanie. Jeżeli jednak pliki przesyłane są do komputera, przy którym akurat nikt nie pracuje, jedynym wyjściem pozostaje system, który informację o powstaniu ewentualnego błędu prześle do komputera, z którego dane są wysyłane.
I tu właśnie zostosowanie znajduje program o nazwie Kermit oraz protokoły transmisji Xmodem, Ymodem i Zmodem. Ich zadaniem jest automatyczne sprawdzanie, czy podczas transferu danych nie pojawiły się jakieś błędy. A ponieważ każdy z wymienionych programów pracuje w inny sposób, przed przeprowadzeniem transferu najczęściej będziemy pytani, który z tych formatów ma zostać użyty.

wysyłanie i ściąganie plików.

Ściąganie plików ze skrzynki pocztowej lub usługi online na własny komputer określane jest jako "download", natomiast ich wysyłanie - "upload".

szczegóły dotyczące instalacji.

Różne usługi online używają różnych kombinacji bitów stopu, długości danych, parzystości i ustawień XON/XOFF. Oprogramowanie na naszym komputerze musi być zainstalowane i skonfigurowane zgodnie z ustawieniami wybranego dostawcy usług. Tylko wówczas możliwe będzie prawidłowe utworzenie połączenia.
Informacje na temat specyficznych ustawień w większości wypadków znajdziemy obok numeru telefonu danej skrzynki pocztowej czy usługi online. Jeżeli nie jesteśmy ich pewni, możemy ustawić długość danych na 7 bitów, parzystość na parzystą i jeden bit stopu (,,7,E,1,,), ponieważ są to ustawienia używane najczęściej.

Konfigurowanie oprogramowania.

Jeżeli regularnie sprawdzamy jedną i tę samą skrzynkę pocztową, w programie Hyper Terminal możemy wprowadzić i zapisać jej nazwę, numer telefonu i informacje na temat modemu, które są potrzebne do uzyskania połączenia. Najpierw jednak musimy sprawdzić, z jaką maksymalną prędkością potrafi pracować zainstalowany modem - podobnie jak modem po drugiej stronie linii telefonicznej. Co prawda, wiele modeli potrafi dziś automatycznie wybierać odpowiednią prędkość transferu danych, lecz w przypadku starszych modeli musimy zrobić to sami.
Jeśli połączenie pomiędzy dwoma komputerami tworzone jest po raz pierwszy, urządzenie odbiorcze musi otrzymać odpowiednie informacje na temat tego, co zostanie mu przesłane. Nie posiada ono żadnych danych ani na temat prędkości transferu, ani też o tym, w której części szeregu sygnałów znajdą się informacje dotyczące przesyłanych danych. Do sprawdzania tych informacji służą tak zwane protokoły. Informują one zarówno urządzenie wysyłające, jak i odbierające, czy w trakcie transferu wszystko odbywa się tak jak powinno.
Przede wszystkim nadaje przekazywanym informacjom odpowiedni, czyli zawsze ten sam, format.

Wednesday, September 20, 2006

Instalowanie oprogramowania.

Po podłączeniu modemu instalujemy odpowiednie oprogramowanie komunikacyjne. Po tym pozostaje jeszcze podanie mu paru informacji, bez których współpraca programu z modemem nie byłaby możliwa. Przede wszystkim chodzi o podanie numeru portu, do którego podłączony jest modem, oraz maksymalnej prędkości, z jaką może on przesyłać dane. Ponadto może sie okazać konieczne sprawdzenie ustawień programu dotyczących wysyłania i odbierania faksów. W Windows mamy całą listę dostępnch programów sterujących pracą modemów najbardziej znanych producentów. Wystarczy, że wybierzemy dany model, a resztą znów zajmie się sam program.
Po zainstalowaniu i skonfigurowaniu oprogramowania dla naszego modemu musimy jeszcze sprawdzić, czy jest ono w stanie współpracować z odpowiadającym mu programem na drugim komputerze, z którym chcemy się połączyć.

Programy komunikacyjne.

Modem może współpracować z programami komunikacyjnymi różnego typu. Sam Windows 95 wyposażony jest w kilka programów tego rodzaju, takich np., jak Hyper Terminal czy Exchange, służących do tworzenia połączenia z innymi faksmodemami lub pocztą elektroniczną. Wraz z Windows otrzymujemy również program, dzięki któremu możliwe jest podłączenie się do Microsoft Network (MSN) w trybie online. Windows 3.11 z kolei dysponuje programem o nazwie Terminal, umożliwiającym utworzenie połączenia z innymi modemami i pocztą elektroniczną. Oczywiście, możemy też zrobić użytek z oprogramowania, które otrzymujemy wraz z zakupionym modemem.
Naturalnie, początkujący użytkownicy, spotykający się z tak wieloma dostępnymi programami, mogą poczuć się nieco zagubieni. W rzeczywistości jednak programy te służą ułatwieniu dostępu do różnych dostawców usług. Jeśli zechcemy połączyć się z którymś z nich, wystarczy, że klikniemy odpowiednią ikonę - resztą zaś zajmie się sam komputer, który wybierze odpowiedni numer, utworzy połączenie, po czym przejmie od nas całą procedurę logowania do sieci. W rezultacie wszystkie usługi online oferowane przez dostawcę, z którym się połączyliśmy, zostają nam udostępnione i czekają na wybieranie - jednym kliknięciem myszy.

Tuesday, September 19, 2006

Podłączanie.

Jeśli nie posiadamy jeszcze modemu, a mamy w planie jego zakup i nie chcemy bawić się w rozkręcanie obudowy komputera, powinniśmy się zdecydować na kupno modelu zewnętrznego. W przypadku notebooka model taki będzie jedynym wyjściem. Modemy przyłącza się bardzo łatwo - zanim jednak do tego przystąpimy, powinniśmy wpierw sprawdzić, czy mamy u siebie wolne gniazdo telefoniczne.


Modemy zewnętrzne
Modem zewnętrzny przyłączamy do jednego ze złączy szeregowych znajdujących się na tylnej ściance obudowy komputera. Oba złącza szeregowe oznaczone są jako COM1 i COM2. W przypadku większości komputerów do złącza COM1 przyłączona jest już mysz - dlatego jedynym wyjściem pozostaje więc COM2.
Modem podłączamy za pomocą otrzymanego wraz z nim kabla do złącza szeregowego. Drugi przewód służy do doprowadzenia do niego zasilania. Na koniec za pomocą kabla prowadzącego łączymy go z gniazdem sieci telefonicznej.


Modemy wewnętrzne.
Karty modemowe - modemy wewnętrzne - bez większego problemu możemy sami zainstalować, i to w bardzo prosty sposób. Przede wszystkim odłączamy komputer do sieci, a następnie rozkręcamy i zdejmujemy z niego obudowę. Kartę modemową umieszczamy w jednym z wolnych gniazd rozszerzeń, po czym z powrotem zakręcamy śrubki założonej obudowy. Modemy wewnętrzne nie są zasilane z zewnątrz - jedyne co nam teraz pozostało to połączenie założonej karty przewodem prowadzącym z gniazdem sieci telefonicznej.

Znak V.

Modemy przesyłają dane z coraz większą prędkością. Każda nowa prędkość oznaczana jest odpowiednim numerem stawianym przy znaku V. Oznaczenie to jest uznanym, międzynarodowym standardem.


  • V.17 Powszechnie stosowany standard transferu faksów - maks. 14,400 bps.
  • V.27 Starszy standard transferu faksów - maks. 4800 bps.
  • V.29 Starszy standard transferu faksów - maks. 9600 bps.
  • V.32 Standard transferu danych - maks. 9600 bps (min. dla Internetem i World Wide Web)
  • V.32bis Standard transferu danych - maks. 14,400 bps.
  • V.32terbo Standard transferu danych - maks. 19,200 bps.
  • V.34 Standard transferu danych - maks. 28,800 bps.
  • V.34+ Standard transferu danych - maks. 33,600 bps.
  • x2 Standard transferu danych - maks. 56,000 bps.
  • MNP 1-4 Standardy korekcji błędów.
  • V.42 Sprzętowa korekcja błędów zapewniająca poprawną transmisję danych (zawiera MNP4)
  • MNP 5 Sprzętowa kompresja danych pozwalająca na ich przesyłanie w ciągu jednej drugiej normalnego czasu transferu.
  • V.42bis Standard sprzętowej kompresji danych, pozwalającej na ich przesyłanie w ciągu jednej czwartej normalnego czasu transferu (zawiera MNP 5).

Modemy.

Pierwsze komputery były tak wielkie, że wymagały własnych pomieszczeń. Kiedy ich rozmiary, a wraz z nimi i ceny, się zmniejszyły, tak że można je było umieszczać na biurkach, zaczęto myśleć, jak można by je połączyć. Obecnie komputery znajdujące się w jednym budynku połączone są kablami, tworząc sieć zapewniającą szybki i bezpieczny transfer danych.


Sieć telefoniczna.
Użytkownicy PC-etów wpadli na pomysł, aby do połączenia komputerów użyć sieci telefonicznej. Oczywiście, sieć telefoniczna została tak pomyślana, by za jej pomocą możliwe było prowadzenie rozmów - kiedy była tworzona, nikt przecież nie myślał o przesyłaniu za jej pośrednictwem danych. Z czasem umożliwiły to jednak modemy.


Jak funkcjonują modemy?
Modemy zamieniają dane w sygnały analogowe. Te przesyłane są liniami telefonicznymi. Na drugim końcu znajduje się drugi modem, który z powrotem zamienia je w informacje zrozumiałe dla komputera. "Modem" to złożenie z części dwóch słów: MODulator i DEModulator (urządzenie przetwarzające i przetwarzające z powrotem). Pierwsze modemy przesyłały dane z prędkością 300 bitów na sekundę (w skrócie: bps) - przesyłanie obrazu wielkości ekranu trwało ponad trzy godziny. Głównym problemem wciąż pozostaje prędkość transferu, gdyż linie telefoniczne nie pozwalają na przesyłanie zbyt dużej ilości informacji na raz. Ponadto przesyłane pliki nie mogą zawierać błędów, a każda przerwa na łączach powoduje powstawanie błędów.


Pakiety danych
Modemy wysyłają dane w postaci pakietów, a wraz z nimi dodatkowe informacje, które pomagają komputerowi na drugim końcu linii rozpoznać, czy przesyłane dane nie zawierają błędów. W razie problemu komputer taki wysyła informację, by dany pakiet został przesłany raz jeszcze.

Monday, September 18, 2006

za i przeciw: modem wewnętrzny i zewnętrzny?

Sami musimy zdecydować, jaki typ modemu najlepiej będzie odpowiadał naszym potrzebom. Poniżej prezentuję kilka wad i zalet obu rozwiązań:




Modem wewnętrzny

ZA: Nie zajmuje dodatkowego miejsca na biurku.
Nie potrzebuje dodatkowego zasilania.
Nie zajmuje złącza komputera.


PRZECIW: Przy instalowaniu konieczne jest
zdjęcie obudowy komputera.





Modem zewnętrzny

ZA: Przy podłączaniu nie musimy
zdejmować obudowy komputera.
Diody na przedniej ściance
informują o stanie modemu.


PRZECIW: Wymaga dodatkowego miejsca
na biurku.
Zajmuje jedno złącze szeregowe.



modem i telefon.

Modem przyłączamy do ściennego gniazdka telefonicznego. Na obudowie modemu znajduje się dodatkowe gniazdko, do którego podłączamy aparat telefoniczny. W czasie transmisji danych przez modem nie jest możliwe prowadzenie rozmów.

Sunday, September 17, 2006

Zakup modemu.

Jeśli planujemy zakup nowego komputera, zapewne zdążyliśmy też rozważyć zaopatrzenie się przy tym w modem lub faks. Z pewnością zaoszczędzimy sporo czasu i wysiłku, jeśli kupimy wszystko razem. Dzięki temu będziemy od razu mieli zainstalowany sprzęt i oprogramowanie.
Modemy możemy podzielić na modele zewnętrzne i wewnętrzne. Zewnętrzne mają wielkość niedużej, dość grubej książki i są podłączane do złącza szeregowego komputera. Małe diody na przedniej ściance obudowy służą do wyświetlania stanu modemu. Dzięki nim wiemy dokładnie, jaką czynność w danej chwili wykonuje nasze urządzenie. Modele wewnętrzne natomiast umieszcza się w gniazdach rozszerzeń znajdujących się wewnątrz obudowy komputera. Oba typy modemów działają równie dobrze, więc to, na który z nich się zdecydujemy, zależeć będzie wyłącznie od naszych własnych upodobań.



Czas to pieniądz.
Im lepszy jest modem, tym szybciej przesyła dane. Im szybciej to robi, tym krócej jesteśmy podłączeni do sieci telefonicznej, za pośrednictwem której dane są przesyłane. Oznacza to również, że opłaty za telefon będą niższe. Jeżeli zamierzamy przesyłać coś więcej aniżeli tylko sam tekst, będziemy potrzebować modemu z szybkością równą co najmniej 9 600 bps (bitów na sekundę), choć ta wartość jest dziś uważana za bardzo niską. W większości przypadków przydałby się modem pracujący z szybkością 28 800 bps, a ci, których stać na wydanie nieco większej kwoty, powinni sobie od razu sprawić model z transferem danych 57 600 bps.
Większość szybkich modemów wyposażona jest obecnie w funkcje kompresji danych zgodnie ze standardem V.42bis. System ten redukuje rozmiar przesyłanych danych do jednej czwartej ich oryginalnej wielkości bez utraty informacji. Skompresowany w ten sposób plik jest więc przesyłany w ciągu jednej czwartej czasu, jaki byłby potrzebny na transfer za pomocą modemu nie wyposażonego w ten system kompresji. Niestety, nie wszyscy dostawcy usług internetowych, w tym również poczty elektronicznej, obsługują ten standard.
Prawie każdy dobry modem jest też w stanie wysyłać i przyjmować faksy. Jest to dodatkowa funkcja, którą otrzymujemy gratis, należy więc zwrócić na nią szczególną uwagę. Czasem konieczne okaże się dokupienie dodatkowego oprogramowania komunikacyjnego, ale to tylko w przypadku, kiedy będziemy stawiać naszemu modemowi jakieś specjalne zadania do wykonania. Standardowe oprogramowanie dostarczane z modemem zazwyczaj wystarcza do obsługi typowych czynności.

Łączymy się.

Kiedy w latach 80-tych kilku młodzieńców wpadło na pomysł połączenia dwóch PC-etów za pomocą sieci telefonicznej, nikt wtedy jeszcze nie mógł przypuszczać, że coś z tego wyniknie. W międzyczasie pojawił się jednak modem - urządzenie pozwalające na przesyłanie danych za pośrednictwem telefonu. Obecnie stanowi on już jeden z podstawowych elementów wyposażenia większości komputerów. I nic dziwnego - usługi typu Internet, dostarczają bezpośrednio do domu tyle informacji, że nie może się z nimi równać żaden CD-ROM ani czasopismo. W oplatającym świat Internecie żadne pytanie nie pozostaje bez odpowiedzi.
Modem umożliwia jednak znacznie więcej, niż tylko zbieranie informacji. Za jego pomocą możemy też przesyłać wiadomości. Odbywa się to bardzo szybko i kosztuje mniej, niż korzystanie z usług zwykłej poczty. Modem może też być używany jako faks lub automatyczna sekretarka. Dzięki niemu zyskujemy niemal nieograniczony dostęp do bezpłatnego oprogramowania i wiele, wiele więcej.

Monday, September 11, 2006

Programy dla dzieci.

Edytory tekstu stwarzają doskonałą okazję, aby do komputera przyciągnąć również dzieci. Być może nie jest to tak oczywiste, lecz przede wszystkim edycja tekstu to obszar najbliższy ich zabawom i zajęciom szkolnym. A ponieważ dzieci są znacznie bardziej kreatywne, niż dorośli, postępując według zasady prób i błędów błyskawicznie opanują obsługę komputera.
Oczywiście wygląd profesjonalnych programów nie jest zbyt atrakcyjny dla dzieci - łatwo zauważyć, że zostały one zaprojektowane do pracy w biurze. Na szczęście istnieją też programy do pisania, przeznaczone specjalnie dla najmłodszych. Niezłym ich przykładem może być "Creative Writer" firmy Microsoft.


Creative Writer
Creative Writer to zabawny edytor tekstu, pomagający dzieciom szybko zapoznać się z zasadami pisania za pomocą komputera. Do podstawowego wyposażenia takiego programu należą narzędzia, dzięki którym szybko i łatwo można tworzyć małe gazetki, plakaty czy kartki z życzeniami. Do programu dołączany jest też zestaw obrazków, gotowe elementy zdobiące tekst oraz wymyślne obramowania. Ten prosty program potrafi momentami więcej niż jego profesjonalni bracia: pozwala na łatwe obracanie tekstu, dodawanie do niego cienia i kolorowanie. Jego obsługa jest przy tym tak prosta, że na wyniki pracy nie trzeba długo czekać, a zastosowanie obrazkowego menu pozwala posługiwać się programem nawet bez znajomości języka angielskiego.
Choć na to nie wygląda, Creative Writer jest normalnym programem dla Windows, posiadającym pasek menu, pasek narzędzi i okna. Cały trik polega na tym, że wszystkie funkcje ukryte są pod obrazkami, a nie opcjami menu. Po starcie programu trafiamy do budynku o kilku piętrach - na pierwszym znajduje się warsztat edytorski, z którego droga prowadzi do okna umożliwiającego wprowadzanie tekstu. Zkolei na trzecim usytuowana jest pracownia projektanta, w której mamy kilku asystentów odpowiedzialnych za tworzenie plakatów, kart i małych gazetek. Na poddaszu znajduje się pomieszczenie dla naszych pomysłów - tu dziecko może wprowadzać w życie własne projekty, opierająć się na możliwościach oferowanych przez program.
Obszar roboczy Creative Writera przypomina raczej książeczkę do malowania - aż mieni się od kolorów, a przy każdym kliknięciu myszą generowany jest odpowiedni dźwięk. Za poszczególnymi obrazkami kryją się jednak zwyczajne funkcje doskonałego edytora tekstu. Za pomocą poleceń opcji Akapit możemy np. wybrać odpowiedni rodzaj i stopień pisma, określić wyrównanie tekstu i wiele, wiele więcej. Mniejsze symbole wskazują z kolei na działanie poszczególnych poleceń. Tak jak w profesjonalnym edytorze tekstu, także i tu możemy podzielić tekst na kilka szpalt, określić szerokość marginesów i ustawić automatyczne numerowanie stron. Oczywiście nie brakuje tu i podglądu strony.


Nauka na wesoło
Dorosłym program ten wyda się z pewnością mało poważny. Ale przecież przede wszystkim chodzi o to, by w trakcie nauki dzieci również się bawiły. Dzięki temu właśnie "bez bólu" poznają zasady edycji tekstu przy użyciu komputera. A komu nie przeszkadza kolorowy interfejs użytkownika - sam może spróbować, łatwo się przekonując, że wiele z czynności wykona w programie Creative Writer znacznie szybciej, niż za pomocą profesjonalnego oprogramowania.


Co jest potrzebne
Wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z dobrą zabawą, musimy się liczyć z takimi samymi wymaganiami sprzętowymi, jakie stawiają najbardziej profesjonalne programy komercyjne. Bogata grafika i dźwięk stanowią wyzwanie dla każdego komputera. W tym przypadku nie wygląda to jednak tak strasznie: jeśli Windows działa bez zarzutu, również i żaden z programów tego typu nie powienien stwarzać jakichkolwiek problemów.


Multimedia w pokoju dziecięcym
Programy do obróbki tekstu stają się atrakcyjne dopiero dzięki oprawie dźwiękowej. Krótkie melodyjki, odgrywane po jednym kliknięciu myszą, są naturalnie słyszalne tylko wtedy, gdy w komputerze mamy kartę dźwiękową. Jeśli z komputera korzystają nasze dzieci - zdecydowanie powinniśmy ją dokupić - używają ją również i inne programy dla najmłodszych. Nie zaszkodzi też zaopatrzyć się w napęd CD-ROM, ponieważ programy dla dzieci są raczej dość obszerne i rzadko są sprzedawane na dyskietkach.

Monday, August 14, 2006

Grafika w tekście.

Dzisiejsze edytory tekstu oferują tyle możliwości, że szkoda byłoby wykorzystywać je wyłącznie do pisania listów. Poniżej postaram się pokazać, jak z tekstem łączyć grafikę i tabele. Proste rysunki możemy wykonać za pomocą samego edytora - do tworzenia bardziej profesjonalnych trzeba się jednak zaopatrzyć w odpowiedni program graficzny.


Import grafiki
Polecenie Wklej z menu Edycja służy nie tylko do wstawiania tekstu, ale i grafiki. Umieszczanie w dokumencie grafiki lub innych obiektów, znajdujących się na twardym dysku czy na dyskietce, nazywamy importowaniem. Grafika zapisywana jest w specjalnych formatach plików. Najczęściej nie stanowi to problemu - nasz edytor tekstu poradzi sobie z odczytaniem najpopularniejszych formatów graficznych.
Każdy edytor tekstu potrafi odczytac pliki graficzne w formacie BMP, PCX oraz TIF. Lepsze importują również grafikę zapisaną w mniej znanych formatach. Jeśli tworzymy grafikę za pomocą własnego programu graficznego, zapisujemy ją zawsze w formacie, który potrafi wczytać używany przez nas edytor tekstu.


Ramki
Edytory tekstu wyposażone w zaawansowane funkcje układu strony pozwalają najpierw umieścić w tekście ramkę, w której później znajdzie się importowana grafika. Jeśli chcemy pracować w taki sposób, dobrze jest zmienić widok na Układ strony, ponieważ przy podglądzie Normalny pozycja ramki nie będzie prawidłowa. W celu wstawienia ramki z menu Wstaw wybieramy polecenie Ramka, po czym naciskamy lewy przycisk myszy i przytrzymując go, kreślimy zarys ramki. Tekst zostanie "wyparty" przez ramkę, to znaczy będzie ją od zewnątrz oblewał. Następnie zaznaczamy ramkę klikając ją i wybieramy opcję Rysunek z menu Wstaw. Oczywiście w ramkach możemy też umieszczać tekst, co jest przydatne w wypadku tytułów i fragmentów tekstu, które chcemy umieścić osobno na stronie.


Dopasowanie grafiki
Po wstawieniu obrazka do ramki, można dopasować jego rozmiar. Gdy klikniemy obrazek, przy krawędziach ramki pojawią się czarne kwadraciki, tak zwane uchwyty zmiany rozmiaru. Klikamy któryś z narożnych kwadracików i przytrzymując lewy przycisk przesuwamy go, co pozwala proporcjonalnie zwiększać lub zmniejszać rozmiary rysunku. Chcąc uwidocznić tylko fragment obrazka, można go również przycinać. Wystarczy tylko przesunąć uchwyty zmiany rozmiaru do środka rysunku przy wciśniętym klawiszu Shift.


OLE
OLE to skrót od "osadzanie i łączenie obiektów" (po angielsku: Object Linking and Embedding). Jest to specjalna technika importowania obiektów, w tym także grafiki. Jak sama nazwa wskazuje, OLE tworzy połączenie między danym obiektem, np. rysunkiem, a dokumentem. Przy pracy z OLE w dokumencie umieszczany jest sam obiekt lub tylko odsyłacz do niego (ikona). Ikona ta symbolizuje połączenie z programem, w którym dany obiekt został utworzony. Dwukrotne kliknięcie ikony powoduje uruchomienie tego programu i otwarcie w nim obiektu.
Kiedy jakiś obiekt umieścimy w dokumencie za pomocą OLE, możemy go również modyfikować poza tym dokumentem. Mechanizm OLE zatroszczy się przy tym, aby w dokumencie znalazła się zaktualizowana wersja obiektu. Ma to sens np. wtedy, gdy w dokumencie tekstowym umieścimy tabelę, którą co jakiś czas zmieniamy w jej programie źródłowym - arkuszu kalkulacyjnym. Kiedy otworzymy dokument tekstowy, tabela zostanie automatycznie zaktualizowana.


Dokumenty multimedialne
Oprócz grafiki i tabel w dokumentach możemy umieszczać i inne obiekty, np. krótkie ścieżki dźwiękowe lub animacje. Oczywiście dźwięków nie da się wydrukować, lecz przecież nie każdy dokument musi być drukowany. Może on służyć do odczytu (i odsłuchu) wyłącznie na ekranie monitora (i głośnikach komputera). W takiej formie może być znacznie ciekawszy, niż jako wydruk na papierze. Do odtwarzania sekwencji wideo i ścieżek dźwiękowych konieczny jest jednak komputer multimedialny. Aby w dokumencie umieścić efekty multimedialne, możemy skorzystać w menu Wstaw z opcji Obiekt lub wybrać z menu Edycja pozycję Wklej. W obu przypadkach uruchamiany jest Odtwarzacz, w którym otwieramy wybrany plik i poprzez opcję Kopiuj obiekt z menu Edycja zapisujemy jego kopię w Schowku. Na koniec wracamy do edytora tekstu i umieszczamym w nim skopiowany obiekt. W tekście pojawi się ikona lub ramka, która będzie go reprezentować. Do odtworzenia obiektu wystarczy dwukrotne kliknięcie myszą.


Cliparty
Jeśli w dokumencie zechcemy umieścić obrazek, wcale nie musimy go sami tworzyć. Na rynku dostępne są całe zestawy zdjęć i rysunków, rozprowadzanych na dyskietkach i dyskach CD-ROM, którymi możemy ozdabiać nasze teksty. Na jednym CD-ROM-ie znajduje się często kilka tysięcy takich rysunków, nazywanych clipartami. Oprócz niewielkich obrazków oferowane są też kolorowe fotografie z różnych dziedzin - od ujęć przestrzeni kosmicznej, po zjęcia z głębin mórz i oceanów. CD-ROM-y zawierające kolekcje fotografii nie są przeważnie drogie, a oferują mnóstwo nowych możliwości graficznych.


Importujemy własne obrazki
W dokumentach możemy umieszczać również własne obrazki - jednak pod warunkiem, że najpierw je zeskanujemy. Jeśli planujemy na dobre zabrać się za obróbkę własnych zdjęć, powinniśmy zaopatrzyć się w skaner. Jeśli nie, pozostaje zlecenei zeskanowania zdjęć firmie świadczącej usługi DTP, która zwróci je nam w postaci plików zapisanych na dyskietce lub CD-ROM-ie.
Uwaga: zdjęcia w prasie i książkach chronione są prawem autorskim. Bez zgody wydawcy lub autora zabronione jest ich kopiowanie i dalsze wykorzystanie w celach komercyjnych.

Narzędzia dodatkowe.

Nowoczesne edytory tekstu są wyposażone w dodatkowe funkcje, takie jak moduł sprawdzający pisownię, dzielenie wyrazów oraz słownik synonimów - tak zwany tezaurus. Narzędzia te znacznie ułatwiają pracę i pomagają przy pisaniu poprawnych językowo tekstów.


Sprawdzanie pisowni
Nieraz zdarzy się, że podczas pisania pomylimy klawisze, wcale tego nie zauważając. Po napisaniu tekstu dobrze jest więc sprawdzic jego pisownię. Odpowiednie narzędzie znajdziemy w menu Narzędzia/Pisownia. Porównuje ono każde słowo naszego tekstu z własną listą wyrazów. Jeśli natknie się na słowo napisane błędnie, wyświetli listę propozycji zmiany, którą powinniśmy przejrzec przed dokonaniem korekty.
Oczywiście żaden słownik nie jest doskonały, dlatego czasem praca z nim może byc nieco uciążliwa. Jeśli w tekście kilkakrotnie wystąpiło nazwisko "Kowalski", słownik nie znajdzie go na swojej liście. Możemy jednak dodac ten wyraz do listy słownika, aby w przyszłości był uznawany za poprawny ortograficznie. Jeśli nie będziemy wiedziec, jak napisac dane słowo, wystarczy je zaznaczyc myszką i wywołac funkcję sprawdzającą pisownię.
Wskazówka: pod opcją Narzędzia/Autokorekta znajduje się lista najbardziej typowych pomyłek popełnianych podczas pisania, które możemy kazac programowi korygowac automatycznie, czyli w trakcie pisania. W przypadku gdy na początku słowa wpiszemy dwie duże litery, program zamieni drugą z nich na małą. Opcje Autokorekty możemy zmieniac, aby określic, które błędy mają byc poprawiane, a które nie.


Dzielenie wyrazów
Jeśli jakieś słowo nie mieści się w wierszu, program automatycznie przenosi je do kolejnej linijki. W ten sposób niektóre wiersze są znacznie krótsze od innych, zwłaszcza wtedy, gdy tekst jest wyrównywany lewostronnie lub użyto dużej czcionki. W takim przypadku trzeba skorzystac z modułu dzielenia wyrazów. Wybieramy z menu polecenie Narzędzia/Dzielenie wyrazów, a w wyświetlonym okienku przycisk Ręcznie. Dzięki temu będziemy mogli pozbyc się błędnych propozycji programu. Wyrazy dzielimy dopiero w momencie, kiedy tekst jest już skończony.
Wskazówka: nigdy nie dzielimy wyrazów samodzielnie za pomocą znaku łącznika (-), który pozostałby później w danym miejscu słowa. Po skasowaniu fragmentu dokumentu może bowiem nastąpic przesunięcie pozostałych wyrazów w tekście. Wówczas wstawione znaki dzielenia byłyby widoczne w środku wiersza, a więc musielibyśmy usuwac je ręcznie, ponieważ automatycznie zostaną skasowane jedynie prawdziwe znaki podziału wstawiane przez program.


Odpowiednie słowo
Czasem zdarza się, że musimy użyc danego słowa po raz kolejny z rzędu. Wówczas z pomocą może przyjśc tezaurus. Oferuje on listę synonimów, za pomocą których pozbędziemy się niepożądanych powtórzeń w tekście. Wówczas zaznaczamy dane słowo i wybieramy opcję Narzędzia/Tezaurus. Jeśli któryś z wyświetlonych synonimów uznamy za odpowiedni dwukrotnie go klikamy, a program wstawi go w miejsce uprzednio zaznaczonego słowa. Trzeba tylko dostosowac końcówkę zgodnie z zasadami gramatyki.

Friday, August 11, 2006

Listy i koperty.

Edytor tekstu może między innymi posłużyc do zaprojektowania układu strony dla listów. Dla listów używa się papieru o znormalizowanej wielkości A4 (210x297 mm). Dla koperty wybieramy oddzielny rozmiar poprzez opcję Plik/Ustawienia strony/Rozmiar papieru, gdzie znajdziemy kilka standardowych formatów.
Możemy też postąpic inaczej: dane adresata usytuujemy w takim miejscu, aby można było użyc koperty z okienkiem. Wówczas jednak będziemy musieli dwukrotnie podawac dane nadawcy.


- dla danych nadawcy używamy innej czcionki niż dla tekstu głównego, np. Arial 12 punktów;

- adres zwrotny nadawcy musi znajdowac się co najmniej 5 cm od górnej krawędzi pisma, z prawej strony. stosujemy małą czcionkę (Arial, 8 pt). adres będzie widoczny w okienku koperty;

- cay adres odbiorcy otaczamy ramką. wysokośc czcionki kodu pocztowego i nazwy miasta można nieco zwiększyc oraz pogrubic dla polepszenia czytelności;

- dla imienia i nazwiska odbiorcy używamy nieco większego fontu (Arial, 14 punktów);

- w pismach oficjalnych podajemy wiersz z tematem, którego list dotyczy. czcionka ma wielkośc 14 punktów, zastosowano obramowanie 1,5 pt bez pionowych krawędzi;

- w pierwszych wierszach akapitów tekstu listu stosujemy wcięcie równe 0,6 cm, odstęp przed akapitem 6 pt i wyrównanie lewostronne. najczęściej używaną czcionką jest Times New Roman CE o wysokości 12 punktów;

- pomiędzy tekstem listu a zwrotem grzecznościowym pozostawimy nieco miejsca;

- szerokośc marginesów bocznych: lewego 3 cm (daje to możliwośc wpięcia listu do segregatora), prawego 1,5 cm.

Thursday, August 10, 2006

Układ strony.

Edytory pozwalają wyświetla wpisany tekst na kilka sposobów. W menu Widok mamy do dyspozycji m.in. opcje Normalny i Układ strony. Wprowadzanie tekstu odbywa się zazwyczaj przy normalnym podglądzie, jeśli jednak dzielimy stronę na kolumny lub wstawiamy grafikę warto przełączyc się do podglądu Układ strony. Poszczególne strony są wtedy wyświetlane dokładnie tak jak będą wyglądały na wydruku. Przed drukowaniem warto też wybrac polecenie Plik/Podgląd wydruku. Wszystkie strony są wówczas przezentowane w całości, dzięki czemu łatwiej jest skontrolowac ich ogólny układ.


Marginesy
Na pasku formatowania znajdują się przyciski czterech różnych typów wyrównania tekstu: do lewej, wyśrodkowanego, do prawej i wyrównanego obustronnie. Efekt działania każdego z nich możemy rozpoznac po symbolach na przyciskach. W większości listów tekst wyrównany obustronnie. W takim przypadku edytor tekstu przelicza, ile słów zmieści się w jednym wierszu, po czym uzupełnia powstałe luki rozciągając wyrazy znajdujące się w wierszu, aby długośc linii była zawsze taka sama.
Tytuły są na ogół wyśrodkowane. Dzięki temu zostają zachowane równe odstępy od lewego i prawego marginesu. Nieco bardziej wyszukane i rzadziej spotykane jest wyrównanie prawostronne.


Tabulatory i wcięcia
Tabulatorów używa się do przesuwania początku wiersza w prawo. Za ich pomocą tworzone są też tabelki. Po naciśnięciu klawisza Tab kursor przeskakuje w prawo do kolejnego zdefiniowanego miejsca w linii. Zmieniając ustawienia domyślne możemy modyfikowac położenia tabulatorów.
Wcięcia pierwszego wiersza każdego akapitu znacznie zwiększają czytelnośc tekstu. Zamiast tabulatorów używany jest do tego specjalny parametr. Jego wartośc określa się przez wybranie z menu polecenia Format/Akapit. Po jego ustawieniu wszystkie kolejne akapity będą rozpoczynac się takim samym wcięciem.


Zachowaj odstęp
Tekst, którego wiersze nie są od siebie odpowiednio oddzielone, sprawia wrażenie zbyt ściśniętego i mało przejrzystego. Efekt będzie znacznie lepszy po ustawieniu odstępów między liniami na 1,5 wiersza. Po nadaniu odstępu równego 2,5 wiersza przejrzystośc wzrośnie jeszcze bardziej, chociaż zmniejszy się liczba wierszy na stronie. Modyfikacja odstępu następuje po wybraniu menu Format/Akapit/Odstępy między wierszami. Dodatkowo możemy zmienic odstęp miedzy literami, przez co wyrazy będą wyglądały jako "węższe" lub "szersze". W tym celu posługujemy się menu Format/Czcionka/Odstępy między znakami/Odstępy.


Ile kolumn?
Listy piszemy zazwyczaj w jednej kolumnie, aby kolejne wiersze rozciągały się na całą szerokośc strony. W prasie najczęściej spotyka się układ wielokolumnowy. Taki układ możemy również ustawic w naszym edytorze. Do tego celu wybieramy polecenie Format/Kolumny. Następnie określamy liczbę kolumn i ich szerokośc. Wpisujemy tekst nie troszcząc się o układ strony - tym zajmie się program. Tekst będzie rozpoczynał się od lewej kolumny, a kiedy dobiegnie ona końca, przeniesie się do kolejnej. Po zapełnieniu bieżącej strony nastąpi przejście do następnej o identycznym układzie.


Nowa strona
Edytory automatycznie rozpoznają, że dana strona wypełniła się tekstem i rozpoczynają stronę następną. Czasem zależy nam jednak na wcześniejszym przejściu do kolejnej strony, np. po zakończeniu rozdziału. Pomocą służy funkcja Wstaw/Znak podziału/Strony.


Pola
Pól używamy wtedy, gdy chcemy, by w tekście umieszczona została określona informacja, np. numer strony lub dzisiejsza data. Zaletą pól jest fakt, iż są one automatycznie aktualizowane, jak ma to miejsce w przypadku daty. Po wybraniu opcji Wstaw/Pole zostanie wyświetlona pełna lista dostępnych pól.


Tabele
Większośc edytorów tekstu pozwala tworzyc tabele. Poszczególne pola tabeli są nazywane komórkami. W tabelach zazwyczaj umieszczamy liczby, które następnie możemy sumowac lub przeliczac w inny sposób.


Nagłówek i stopka
Nagłówek i stopka to specjalne obszary u góry i u dołu strony. Umieszczane są w nich różne informacje, jak np. tytuł bieżącego rozdziału powtarzany na kolejnych stronach. Służą one szybszej orientacji w przypaku bardziej złożonych publikacji. W Wordzie wykorzystujemy funkcję Widok/Nagłówek i stopka.


Zachowywanie szablonu
Wszystkie elementy formatowania, jak rodzaj pisma, jego wysokośc, odstępy między wierszami, wcięcia itp. można zachowac w formie szablonu. W ten sam sposób można zapisa rozmiar papieru oraz ustawienia dotyczące marginesów.
Utworzenie szablonu ma sens wówczas, gdy regularnie tworzymy dokumenty posiadające taki sam układ strony. Posiadając szablon z gotowymi formatami unikniemy ich powtórnego definiowania w nowym dokumencie. Gotowy szablon zapisujemy na dysku w folderze "SZABLONY". Chcąc utworzyc nowy dokument na bazie wybranego szablonu wybieramy opcję Plik/Nowy i klikamy ikonę właściwego szablonu. Tekst w dokumencie będzie formatowany automatycznie.


Makra
Nowoczesne edytory tekstu są wyposażone we własny język programowania. Za jego pomocą tworzone są tak zwane makra, czyli niewielkie programy, które automatycznie wykonują szereg instrukcji.
Makra mogą zaoszczędzic mnóstwo czasu i wysiłku. Jeśli chcemy zapisac na dyskietce kopię dokumentu, który najpierw zachowujemy na dysku twardym, dobrze jest utworzyc makro. Automatycznie wywoła ono funkcje zapisu zbioru na odpowiednich napędach bez potrzeby uruchamiania przez nas kolejnych pozycji menu.
Proste makra najlepiej tworzy się za pomocą rejestratora makr. Znajduje się on w menu Narzędzia/Makro/Zarejestruj. Po jego uruchomieniu zostaną zarejestrowane wszystkie wykonane przez nas operacje. Zapamiętany ciąg instrukcji możemy później wykonac po kilku kliknięciach myszą.
Makra mogą też składac się z bardziej złożonych ciągów procedur, nawet z użyciem instrukcji charakterystycznych dla profesjonalnych języków programowania. Możliwe jest np. budowanie własnych okien dialogowych służących do komunikacji pomiędzy programem a użytkownikiem.
W takim przypadku wymagana jest jednak bardzo dobra znajomośc języka tworzenia makr.

Monday, August 07, 2006

rodzaje pisma.

Obszar roboczy wszystkich edytorów tekstowych dla Windows jest oparty na standardzie WYSIWYG (What You See Is What You Get). Oznacza to, że rezultat na wydruku dokładnie odpowiada temu, co widać na ekranie monitora. Jeśli więc zmienimy rodzaj lub rozmiar pisma, zmieni się także wygląd tekstu na ekranie. Na monitorze będą też widoczne podkreślenia, pogrubienia i kursywa. Dzięki temu możemy natychmiast zorientować się, jak nasz dokument będzie wyglądał na papierze. Wcześniej nie było to tak oczywiste: w edytorach starszego typu były wyświetlane jedynie znaki przypominające pismo maszyny do pisania. Nigdy nie było wiadomo, jak naprawdę zostanie wydrukowany nasz tekst.


Rodzaje pisma
Wygląd liter i innych znaków drukarskich jest uzależniony od zastosowanego rodzaju pisma. W Windows różne rodzaje pisma sa zapisywane w postaci plików czcionek na twardym dysku. Tak więc w momencie zakupu edytora tekstu w komputerze mamy ich już kilka: Times New Roman, Courier oraz Arial. W listach i innych podobnych dokumentach używa się najczęściej tylko jednego kroju pisma. Jeśli jednak chcemy mocniej zaakcentować wybrany fragment tekstu, możemy nieco poeksperymentować i wypróbować kilka różnych czcionek.


Wielkość czcionki
Rozmiar litery bądź innego znaku mierzony jest w punktach. Jednostka ta odpowiada 1/72 cala i stosuje się ją m.in. przy składzie drukarskim. Wielkość czcionki niniejszego tekstu wynosi 10 punktów, natomiast inicjał na początku strony ma 55 punktów. Pamiętajmy więc o tym, aby nasz tekst był zawsze odpowiednio czytelny.


Wyróżnianie tekstu
Pojedyncze słowa lub zdania możemy wyróżniać przez pochylenie (tzw. kursywa), pogrubienie lub podkreślenie. Przed wpisaniem tekstu, który chcemy wyróżnić, klikamy na pasku narzędzi formatowania odpowiedni przycisk: B, I lub podkreślone U. Od tej pory wpisywany tekst będzie wyróżniony w wybrany sposób. Aby z kolei sformatować tekst napisany wcześniej wystarczy go zaznaczyć, a następnie kliknąć jeden z opisanych przycisków.


Czcionkowy zawrót głowy
Dodatkowe zestawy czcionek, czyli rodzajów pisma, oferowane są często jako free- lub shareware na dyskietkach bądź płytach CD-ROM. Dyskietki takie mogą być też dostarczane z programami. Dla próby można skopiować kilka czcionek na dysk twardy i zainstalować w Windows. Pamiętajmy, że zajmują one miejsce na dysku, a po zainstalowaniu - również w pamięci operacyjnej. Stąd w Windows powinniśmy zachować tylko te czcionki, których rzeczywiście potrzebujemy.


Mniej znaczy lepiej.
Możemy używać tylu rodzajów pisma, ilu tylko chcemy. Pamiętajmy jednak, że na jednej stronie czy w jednym dokumencie nie powinno się ich znaleźć zbyt wiele. Dla tekstu głównego należy wybrać najczęściej spotykany rodzaj pisma. Wodze fantazji możemy nieco popuścić przy formatowaniu nagłówków.


99 procent WYSIWYG.
Obraz wyświetlany na ekranie w trybie WYSIWYG nie jest idealnie zgodny z tym, co otrzymujemy na wydruku. Wiąże się to z faktem, iż inne pliki czcionek są używane podczas wyświetlania na ekranie, a inne podczas drukowania. Choć producenci dokładają wszelkich starań, by obie wersje były identyczne, to jednak zawsze pozostają pewne różnice. W większości przypadków sami nie będziemy w stanie ich zauważyć, lecz od czasu do czasu tekst na wydruku będzie nieco dłuższy lub krótszy niż na ekranie, np. nie zmieści się ostatnia linia na stronie. Stąd przy bardziej złożonym układzie strony zaleca się wykonanie wydruku próbnego, dzięki któremu przekonamy się, czy będą konieczne jakieś drobne poprawki związane z formatowaniem.


Inne języki
Zestawy czcionek z oznaczeniem CE (Central European) posiadają polskie znaki narodowe. W innych najczęściej ich brakuje, ponieważ zawierają one litery języków zachodnioeuropejskich. W każdym zestawie znajdują się natomiast wszystkie znaki łacińskie, które mamy na klawiaturze.
Nie wszystkie zestawy składają się z liter. Jeśli rozwiniemy listę czcionek na pasku Formatowanie i wybierzemy pozycję o nazwie "Wingdings", przekonamy się, że zestaw ten skada się z szeregu symboli, z których również można zrobić użytek.
 

Zabawne i śmieszne filmy/filmiki