Monday, July 24, 2006

W.

  • Wa
WAN - skrót od "Wide Area Network". Są to sieci bazujące na połączeniach telefonicznych. W sieci WAN są wyposażane wielkie firmy, których pracownicy przesyłają między sobą na duże odległości wiadomości i dokumenty.

wavetable - metoda uzyskiwania dźwięku na komputerze osobistym. Polega ona na zapisaniu oryginalnych brzmień prawdziwych instrumentów. Dzięki temu uzyskiwany w ten sposób dźwięk brzmi znacznie lepiej niż podobny generowany w sposób sztuczny. Układy wavetable znajdują się zwykle na kartach dźwiękowych.


  • Wc
wcięcie - jeden z formatów akapitowych w edytorze tekstu lub programie do składu tekstu. Wcięcie to wsunięcie z lewej lub prawej strony całego akapitu lub tylko jego pierwszego wiersza w głąb strony - a więc zwiększenie w danym miejscu szerokości marginesu. Najczęściej oznacza początek nowego akapitu. Wcięcia mogą mieć wartość dodatnią - jak opisane powyżej, oraz ujemne - w ich przypadku tekst akapitu zostaje wysunięty w obszar marginesu. Wcięcia używa się również do tworzenia wyliczeń i wyróżnień, dzięki czemu stają się one bardziej przejrzyste i czytelne. W edytorze tekstu Word wcięcie uzyskujemy przez wywołanie polecenia menu Format / Akapit i wprowadzenie odpowiednich wartości w polach sekcji Wcięcia.


  • We
wejścia urządzenia - służą do wprowadzania informacji do pamięci komputera. Najczęściej wykorzystuje się do tego klawiaturę, myszkę, joystick i skaner.

wewnętrzne rozszerzenia - wszystko, co znajduje się na kartach rozszerzeń i służy do zwiększanai wyposażenia komputera osobistego. Najczęściej mamy przy tym do wyboru urządzenie wewnętrzne, a więc takie, które umieszczamy wewnątrz obudowy peceta, i zewnętrzne, czyli podłączane za pomocą specjalnego kabla do jednego z portów znajdujących się z tyłu obudowy komputera. Urządzenia zewnętrzne z reguły są droższe. Z kolei w celu podłączenia urządzenia wewnętrznego musimy mieć w komputerze odpowiedniego typu gniazdo.


  • Wi
wiadomość - w języku angielskim "message" lub e-mail, czyli wiadomość przesyłana za pośrednictwem poczty elektronicznej.

wideo karta - za pomocą karty wideo możliwa jest digitalizacja filmów wideo w celu poddania ich dalszej obróbce przy użyciu komputera.

wielodostępny system - komputer z przyłączonymi terminalami, umożliwiający jednoczesną pracę wielu użytkowników. Komputery wielodostępne są najczęściej wyposażone w specjalne systemy operacyjne. Ostatnim osiągnięciem w tej dziedzinie jest model NC, który znalazł zastosowanie w Internecie.

wielofunkcyjna karta - karta umieszczana zwykle we wnętrzu komputera, rozszerzająca jego możliwości jednocześnie kilkoma różnymi funkcjami.

wieloprocesorowy system - komputer z płytą główną dostosowaną do pracy z kilkoma procesorami jednocześnie. Dzięki użyciu kilku procesorów praca odbywa się odpowiednio szybciej. W takim przypadku pamięć operacyjna jest dzielona na obszary - każdy przeznaczony dla oddzielnego procesora. Z rodziny procesorów Pentium jedynym, który umożliwia wieloprocesorowy tryb pracy, jest Pentium Pro.

wielowątkowość - określana z języka angielskiego również jako "multithreading", pozwala na jednoczesne wykonywanie przez procesor kilku zadań. Oczywiście tryb ten nie nadaje się do pracy z wieloma zwykłymi programami, lecz służy przede wszystkim do umożliwienia tymczasowego wykonywania różnych zadań przez system operacyjny - w tle, to znaczy bez zakłócania pracy uruchomionych w tym czasie programów użytkownika. Zazwyczaj jest to przyjmowanie danych za pośrednictwem modemu, odbieranie informacji wpisywanych za pomocą klawiatury lub wyświetlanie dodatkowych komunikatów.

wielozadaniowość - określana jako "multitasking", umożliwia pozornie jednoczesne wykonywanie wielu zadań (programów) w tym samym czasie. Aby to było możliwe, wydajność procesora zostaje znacznie obniżona - jego czas obliczeniowy jest bowiem przydzielany kilku wykonywanym zadaniom. Niestety operacje przeprowadzane "jednocześnie" przez procesor nie mogą się ze sobą pokrywać. W praktyce wygląda to więc tak, że są one wykonywane kolejno po kawałku - w przypadku bardzo szybkiego procesora powstaje wówczas wrażenie, że wszystkie procesory odbywają się jednocześnie, gdyż przerwy między wykonywaniem kolejnych ich części są niemal niezauważalne. Obecnie stosowana wielozadaniowość nadal pozostawia wiele do życzenia - czasy oczekiwania są dość długie, zwłaszcza w przypadku połączenia w trybie online.

wielozadaniowy system operacyjny - system operacyjny umożliwiający pozornie jednoczesne wykonywanie wielu zadań (programów). W rzeczywistości system przełącza się w krótkich odstępach czasu między załadowanymi do pamięci operacyjnej programami. Dzięki temu programy te są wykonywane "jednocześnie". Wadą takiego rozwiązania jest jednak znaczny spadek wydajności systemu. Przykładem wielozadaniowego systemu operacyjnego jest Windows.

wiersza złamanie - oznacza przeniesieniu tekstu do następnej linijki. Edytory tekstu wprowadzają złamanie wiersza w sposób automatyczny. Ponadto użytkownik sam może go wprowadzić - zwykle przy użyciu klawisza Enter.

WIN.INI - plik inicjalizacyjny systemu Windows służący do zarządzania nie tylko jego podstawowymi ustawieniami, ale także odnoszącymi się do zainstalowanych w nim programów. WIN.INI jest automatycznie uzupełniany nowymi informacjami podczas niemal każdej instalacji programu w Windows. Jego zawartość można również edytować za pomocą dowolnego edytora tekstu.

Windows - system operacyjny bazujący na oknach, w których są wyświetlane uruchamiane w nim programy. Technika ta w ogromnym stopniu ułatwia pracę z programami: po ich wystartowaniu pojawia się okno udostępniające paski narzędzi z ich funkcjami, obszar roboczy i pasek poleceń menu. W przeciwieństwie do takiej organizacji interfejsu użytkownika na przykład w DOS-ie konieczne jest wpisywanie każdego polecenia ręcznie w wierszu poleceń. Ponadto trzeba też dopisywać odpowiednie parametry, aby wprowadzona komenda wywołała właściwy skutek.

Windows 95 - jeden z najczęściej stosowanych obecnie systemów operacyjnych przeznaczonych do pracy na komputerach osobistych. Windows 95 znacznie różni się od swoich poprzednich wersji - 3.1 i 3.11. Jest wyposażony w całkowicie zmieniony interfejs użytkownika, wiele dodatkowych funkcji i nowe narzędzia. Poza tym obsługuje wielozadaniowość (multitasking) w pełnym tego słowa znaczeniu - a więc uruchamianie kilku programów jeden po drugim i jednoczesną ich pracę "w tle". Optymalna praca jest jednak zapewniona tylko wtedy, gdy program został napisany specjalnie dla tego 32-bitowego systemu operacyjnego.

Windows for Workgroups - starsza sieciowa wersja Windows nazwana została Windows for Workgroups 3.11. Umożliwia ona połączenie wielu komputerów osobistych w sieć.

Windows NT - NT to skrót od "New Technology". Windows NT w swej najnowszej wersji 4.0 uznawany jest za bardzo stabilny system operacyjny. Z tego powodu najczęściej jest on wykorzystywany w większych środowiskach sieciowych - w gospodarce i zarządzaniu. Choć wersja ta została opracowana specjalnie do zastosowań sieciowych, oczywiście może być również używana przez prywatnych użytkowników ze względu na jego wysokie wymagania sprzętowe.

Winscok - to specjalne oprogramowanie przeznaczone do pracy w środowisku Windows. Służy ono do sterowania przeprowadzanym transferem danych za pośrednictwem Internetu. Za organizowanie do niego dostępu odpowiedzialne sa umieszczone w nim oddzielne moduły pracujące jako samodzielne programy Winsock. Software ten jest standardowo dostarczany z większością programów służących do obsługi dostępu do Internetu.

wirus - wirusy komputerowe to najczęściej niezwykle niebezpieczne programy ukrywające się na dysku lub dyskietkach. Tak jak prawdziwe wirusy programy te potrafią się rozmnażać - czynią to w momencie, gdy znajdą się w sąsiedztwie nie zarażonego obszaru. Wirus komputerowy dołącza się w sposób niezauważalny dla użytkownika do plików programów zainstalowanych na dysku twardym i czeka na moment, w którym będzie mógł przenieść swoją kopię na inny plik. W ten sposób wirusy komputerowe przenoszą się także za pośrednictwem sieci. Głównym przeznaczeniem wirusów jest wykonywanie określonych czynności. Najmniej szkodliwe powodują wyświetlanie na ekranie monitora zabawnych komunikatów lub odgrywanie prostych melodii. Bardziej złośliwe usuwają najważniejsze pliki systemowe, dokumenty utworzone w edytorach tekstu, a nawet formatują całe dyski twarde.

wirusy bootsektora - odmiana niezwykle niebezpiecznych wirusów infekujących bootsektory dysku twardego. Wirusy tego rodzaju są ładowane do pamięci operacyjnej peceta w trakcie bootowania - wówczas też rozpoczynają swą niszczycielską czynność. Z tego powodu nigdy nie należy uruchamiać peceta ładując system z dyskietki, pochodzenia której nie jesteśmy w stu procentach pewni.


  • Wk
wklejanie - jeśli chcemy utworzyć kopię lub po prostu przenieść jakiekolwiek obiekt w Windows, a zwłaszcza fragment dokumentu jakiegoś programu, zaznaczamy ów fragment, z menu Edycja wybieramy polecenie Kopiuj (Ctrl+C) lub Wytnij (Ctrl+X). Następnie przechodzimy do dokumentu, do którego chcemy go przenieść i z menu Edycja wybieramy polecenie Wklej (Ctrl+V). Oczywiście polecenie to może nie być dostępne we wszystkich programach. Poza tym należy również pamiętać, aby program docelowy obsługiwał format umieszczanych w nim nowych informacji.


  • Wo
World Wide Web - w skrócie WWW. To określenie niekiedy używane w odniesieniu do całego Internetu. W rzeczywistości jest to jednak jedynie pewien obszar Sieci. Poza tekstami na stronach World Wide Web możliwe jest prezentowanie elementów graficznych, dźwiękowych i wideosekwencji oraz animacji komputerowych. Do surfowania w Internecie konieczne jest użycie specjalnego programu, tak zwanej przeglądarki, oraz oczywiście dostęp do Sieci.

WORM - skrót od "Write Once Read Multiple" (raz zapisz, wielokrotnie odczytaj). Dysk WORM-CD pozwala na jednokrotny zapis na nim informacji przy użyciu nagrywarki CD. Następnie mogą one być odczytywane za pomocą dowolnego napędu CD-ROM.


  • Wp
wprowadzanie danych - przez wprowadzanie danych (ang. "input") rozumiemy przenoszenie informacji do pamięci komputera za pośrednictwem urządzeń wejścia, a więc: myszki, klawiatury, skanera itp. Wpisując na przykład tekst w edytorze tekstu wprowadzamy do komputera nowe dane.


  • Ws
wstawiania tryb - w programach takich jak edytory tekstu rozróżniamy dwa tryby wpisywania znaków: wstawiania i zastępowania. W trybie wstawiania możliwe jest na przykład dopisywanie znaków w już wprowadzonym tekście. W takim przypadku należy umieścić kursor tekstowy w miejscu, w którym chcemy coś dopisać i wprowadzić brakujący tekst. Wówczas znaki znajdujące się na prawo od kursora tekstowego nie będą zastępowane, a jedynie przesuwane w trakcie wpisywania w prawo. W programie Word przełączanie między jednym i drugim trybem odbywa się za pomocą klawisza Insert. W wielu przypadkach praca jest możliwa jedynie w trybie wstawiania. Kiedy natomiast wpisujemy nowy tekst w trybie zastępowania, znaki tekstu znajdującego się po prawej w trakcie pisania są zastępowane znakami właśnie wprowadzanymi.

wstawianie - oprócz łączenia i osadzania obiekty w Windows mogą być też wstawiane do dokumentów. W takim przypadku powstaje kopia, która jest umieszczana w dokumencie docelowym. Windows nie tworzy jednak połączenia z oryginałem. Ponadto nie jest także możliwa późniejsza korekta wstawionego obiektu. Pozostaje jedynie możliwość usunięcia go z dokumentu, poprawienia oryginału i ponowne wstawienie go do poprzedniego dokumentu.


  • Ww
WWW przeglądarka - (ang. "web browser") służy do przeszukiwania zasobów Internetu. Umożliwia dostęp do World Wide Web i innych usług internetowych. Obecnie na rynku dominują dwie przeglądarki: Microsoft Internet Explorer i Netscape Navigator.


  • Wy
wygaszacz ekranu - specjalny rodzaj programu uruchamiający się podczas przerw organizowanych w trakcie pracy. Kiedy przez określony czas użytkownik nie wykonuje żadnych czynności na komputerze, następuje automatyczne wystartowanie wygaszacza ekranu, którego zadaniem jest przyciemnienie obrazu, a tym samym ochrona ekranu przed wypaleniem się. Wygaszacze ekranu zawiera również Windows.

wyjście audio - gniazdo znajduje się z tyłu obudowy komputera. Do wyjścia audko podłączane są wzmacniacz lub głośniki.

wyjściowe dane - informacje uzyskiwane z komputera za pośrednictwem urządzenia wyjścia. W ten sposób uzyskiwana jest grafika i tekst - w postaci wydruku na drukarce lub obrazu na ekranie monitora. Dane tego typu są określane jako wizualne. Dźwiękowe informacje komputer wytwarza za pośrednictwem głośników lub słuchawek.

wymiany plik - plik znajdujący się na dysku twardym. Zawiera on informacje, które w danym momencie nie mieszczą się w pamięci operacyjnej i nie są aktualnie potrzebne żadnemu programowi. Wiele programów tworzy tak zwany plik wymiany, aby w ten sposób zyskać dodatkową pamięć dla swych danych. Podobnie pracuje Windows, tworzący na dysku plik z informacjami, których w danej chwili nie potrzebuje. Dzięki temu tworzy jakby rozszerzenie pamięci operacyjnej - zależne od ilości wolnego miejsca na dysku twardym. Oczywiście im więcej informacji jest przenoszonych z pamięci RAM na dysk, tym mniejsza jest szybkość peceta - odczytywanie i zapisywanie informacji należących do uruchamianych programów na dysk jest o wiele dłuższe niż w przypadku pamięci operacyjnej.

wyrównanie - uporządkowanie elementów graficznych, tekstu i innych obiektów na ekranie monitora. Pojęcie to jest także używane w edytorach tekstu i programach DTP i odnosi się do wyrównania akapitów tekstu: do lewej strony, do prawej, do środka i do obu marginesów jednocześnie.

wyrównanie tekstu - wyrównanie tekstu do marginesów strony. Ogólnie rzecz biorąc rozróżnia się wyrównanie jednostronne - do lewego lub prawego marginesu, obustronne i do środka.

WYSIWYG - skrót od "What You See Is What You Get" - to co widać na ekranie, pojawi się również na wydruku. Technikę WYSIWYG obsługuje większość tworzonych obecnie edytorów tekstu i wszystkie programy do jednego składu. Dzięki niej już w trakcie pisania widzimy, jak nasz dokument będzie wyglądał po wydrukowaniu.

wysyłanie - to ogólne pojęcie oznaczające transmisję danych do komputera innego użytkownika. Pliki mogą być wysyłane za pośrednictwem poczty elektronicznej przy użyciu specjalnego programu lub wprost z Worda czy innego podobnego programu wyposażonego w polecenie Plik / Wyślij do.

wyszukiwanie - za pomocą odpowiedniego oprogramowania możliwe jest odnajdywanie dowolnych informacji zapisanych na dysku twardym w postaci pliku. Możliwość taką oferuje między innymi Eksplorator Windows, który ponadto potrafi wyszukiwać foldery, a także sortować je według daty lub nazwy. Z kolei edytor tekstu, jak Word, pozwalają wyszukiwać i zamieniać dowolne ciągi znaków, a nawet oznaczenia formatowania tekstu w tworzonych przy ich użyciu dokumentach. Dzięki temu błyskawicznie możem odnaleźć np. wyrazy zapisane czcionką Arial i rozmiarze 12 punktów. Programy tej klasy co Word są również wyposażone w moduł służący do wyszukiwania dokumentów znajdujących się już na dysku twardym - na podstawie ich nazwy lub zawartego w nich tekstu.

wyszukiwanie informacji - im więcej informacji mamy zapisanych na dysku twardym, tym trudniej jest odnaleźć te, które w danym momencie najbardziej nas interesują. Wykonywaniem tego zadania zajmują się wyszukiwania informacji, przeszukujące wszelkiego typu bazy danych.

wyszukiwarka internetowa - program służący do wyszukiwania informacji w World Wide Web. Monitoruje on Sieć w poszukiwaniu danych według zadanych przez użytkownika kryteriów.

wyszukujące oprogramowanie - specjalny rodzaj oprogramowania służący do efektywnego wyszukiwania informacji w bazach danych. Programy tego typu najlepiej nadają się do przeszukiwania zasobów Internetu.

wytnij i wklej - z języka angielskiego "cut and paste". Oba te pojęcia pochodzą z dziedziny DTP i programów do obróbki grafiki. Za pomocą polecenia Wytnij zaznaczony obiekt - np. fragment grafiki lub tekstu - zostaje wycięty z oryginału i skopiowany do Schowka Windows, czyli pamięci podręcznej. Dzięki komendzie polecenia Wklej zostaje umieszczony w innym miejscu. Poza tym nic nie stoi na przeszkodzie, by wycięty obiekt skopiować do innego dokumentu bądź też dokumentu utworzonego za pomocą innego programu.

V.

  • Vg
VGA - skrót od "Video Graphics Array". Przestarzały standard kart graficznych. W ich przypadku najczęściej używaną rozdzielczością była 640 x 480 przy palecie barw równej 16 kolorów.


  • Vi
Video for Windows - program stworzony przez firmę Microsoft służący do odtwarzania wideosekwencji na ekranie monitora komputera. Stanowi część systemu operacyjnego Windows.

Visual Basic - język oprogramowania zorientowany obiektowo. Oparty na Basicu został opracowany specjalnie na potrzeby użytkowników systemu Windows. Służy między innymi do pisania makr w programach, które go obsługują, a więc takich jak: Word, Excel i Acces.


  • Vr
VRAM - skrót od "Video Random Access Memory". Jest to pamięć wideo znajdująca się z reguły w postaci układów na karcie graficznej. Jeden megabajt pamięci VRAM to obecnie absolutne minimum, jeśli pracuje się w systemie Windows 95 lub nowszym. Większość kart dysponuje dziś dwoma lub czterema megabajtami pamięci graficznej.

Sunday, July 23, 2006

U.

  • Un
UNIX - system operacyjny UNIX istnieje od roku 1969. Znajduje zastosowanie przede wszystkim w nauce i gospodarce i jest uruchamiany głównie na bardzo szybkich komputerach. Odmianą systemu UNIX jest coraz popularniejszy Linux, który jednak jest trudniejszy w obsłudze niż Windows.


  • Up
update - to aktualizacja oprogramowania, czyli zastąpienie starszej wersji nowszą.


  • Ur
URL - skrót od "Uniform Resource Locator". Jest to system adresowania dokumentów w sieci World Wide Web. W Internecie możliwe jest dzięki temu przechodzenie od strony do strony - w tym celu należy jedynie kliknąć podświetlony na niebiesko ciąg znaków, a program do przeglądania stron automatycznie przeniesie nas do innego miejsca, zawierającego bardziej dokładne informacje na dany temat.

uruchomienie programu - zanim użyjemy programu, najpierw musimy go uruchomić, czyli załadować do pamięci operacyjnej komputera.


  • Us
username - anglojęzyczne określenie nazwy użytkownika - stosowane w Internecie, w sieciach lokalnych i w poczcie elektronicznej.


  • Ut
utrata danych - następuje w wyniku uszkodzenia, zniszczenia lub usunięcia całych plików bądź ich części. Najczęstszymi powodami utraty danych są błędy popełniane przez użytkownika oraz wady oprogramowania i sprzętowych komponentów systemu. Innym powodem utraty danych może być przenoszenie zbiorów z miejsca na miejsce w Eksploratorze Windows. Ponadto informacje są niejednokrotnie tracone także podczas przesyłania łączami telefonicznymi za pośrednictwem modemu.


  • Uż
użytkowy program - lub inaczej pomocnicze to takie, które stanowią uzupełnienie systemu operacyjnego i służą do wykonywania specjalnych zadań. Mogą to być na przykład programy formatujące nośniki danych - dyskietki i dyski twarde lub defragmentujące pliki, które się na tych nośnikach znajdują.



T.

  • Ta
TAB klawisz - klawisz oznaczony dwiema skierowanymi w przeciwnych kierunkach strzałkami znajdujący się po lewej stronie klawiatury. Służy on do przenoszenia kursora tekstowego do kolejnego miejsca tabulacji - najczęściej w edytorze tekstu. Za pomocą klawisza TAB tworzone są między innymi wcięcia na początku każdego akapitu. W bazach danych i arkuszach kalkulacyjnych klawisz ten służy do przechodzenia między kolejnymi polami lub komórkami.

taktowania częstotliwość - im wyższa jest częstotliwość taktowania, tym szybciej pracuje procesor komputera. Jednakże szybkość działania komputera zależy również od innych czynników, między innymi wielkości pamięci operacyjnej, a także czasu dostępu do dysku twardego.


  • Te
telekomunikacja - ogólne pojęcie obejmujące swym znaczeniem przenoszenie informacji, a więc zarówno mowy, jak i grafiki i wszelkiego typu danych. Informacje są przesyłane za pośrednictwem łączy telefonicznych, drogą radiową i satelitarną.

tezaurus - w przeciwieństwie do słowników objaśniających znaczenie słów tezaurus podaje synonimy i wyrażenia pokrewne. W edytorze tekstu Word słownik synonimów jest dostępny w menu Narzędza / Tezaurus, a w Wordzie 97 w Język / Tezaurus.


  • To
toner - drukarki laserowe i kserokopiarki potrzebują tonera do drukowania bądź odbijania kopii. Jest to proszek, który po podgrzaniu do odpowiedniej temperatury jest łączony z papierem. Toner jest przechowywany w specjalnym pojemniku umieszczanym w drukarkach i kserokopiarkach.

tonowe wybieranie sygnału - metoda wybierania numeru telefonu. W jej przypadku podczas wybierania generowane są dźwięki o różnej wysokości. Tonowe wybieranie numeru to metoda wykorzystywana przez nowe centrale - starsze pracują w trybie wybierania impulsowego. Jest to istotne przy pracy z modemem, który wymaga określenia, według jakiej metody ma wybierać numery.


  • Tr
transfer danych - istnieją różne typy transferu danych: z jednej strony chodzi o transfer odbywający się pomiędzy poszczególnymi komponentami wewnątrz komputera, z drugiej zaś przesyłanie informacji między różnymi komputerami - za pośrednictwem sieci lub linii telefonicznych i modemu.

transferu prędkość - prędkość przesyłania danych jest mierzona w bitach na sekundę (bps). Najczęściej uzyskiwanymi wartościami są: 14 400 dla faksu oraz 33 600 dla modemu, choć najnowsze modele pozwalają na transfer z prędkością 56 000 bitów na sekundę.

TrueType czcionki - są czcionkami wektorowymi. Oznacza to, że mogą być drukowane w dowolnym rozmiarze bez utraty jakości - rezultat uzyskiwany na wydruku jest niemal taki sam jak na ekranie monitora.


  • Tw
twarda spacja - jeśli w programie do składu tekstu lub w edytorze tekstu między dwoma wyrazami umieścimy zamiast zwykłej spacji znak spacji twardej, to taka para wyrazów będzie chroniona prze dpodzieleniem znakiem kónca wiersza. Znak twardej spacji stosuje się np. w zestawieniach wartości liczbowych i oznaczeń jednostek - "5000 PLN". Dzięki niemu liczba nie zostanie oddzielona od wyrazu "PLN". Jeśli więc "PLN" nie zmieści się w wierszu, zostanie przeniesiony do kolejnej linijki wraz z wyrazem "5000". W programie Microsoft Word znak twardej spacji uzyskujemy przez jednoczesne naciśnięcie klawiszy CTRL+SHIFT+SPACJA.

Ś.

  • Śc
ścieżka - ścieżki zawierają informacje na temat położenia plików i programów - począwszy od litery dysku, poprzez nazwę katalogu głównego i jego podkatalogów, na nazwie folderu zawierającego dany zbiór kończąc (na przykład "C:\TEKSTY\LISTY\PRYWATNE"). Podobną funkcję spełniają ścieżki w nawigowaniu po stronach internetowych.

Friday, July 21, 2006

S.

  • Sc
ScanDisk - program narzędziowy w Windows. Za jego pomocą możliwe jest sprawdzanie powierzchni nośników danych - dysków twardych, dyskietek i innych w celu odnalezienia ewentualnych błędów oraz ich naprawienia. Stąd zaleca się uruchamiać ten program od czasu do czasu. ScanDisk znajduje się w menu startowym Windows - Programy/Akcesoria/Narzędzia systemowe.

Schedule+ - program dostarczany wraz z pakietem biurowym Office firmy Microsoft służący do zarządzania i planowania czasu. Dodatkowo jest on wyposażony w moduły do nawiązywania połączeń w sieci - zarówno lokalnej, jak i za pośrednictwem modemu.

Schowek - w Schowku Windows są zapisywane dane wymieniane między różnymi programami. W momencie skopiowania nowych informacji stare zostają automatycznie usunięte ze Schowka.


  • Se
sekwenser - specjalny typ oprogramowania do obróbki dźwięku, za pomocą którego możliwe jest nagrywanie na jednym nośniku danych - jak magnetofon wielościeżkowy - kilku ścieżek dźwiękowych. Sekwenser umożliwia poza tym edycję zapisanego w ten sposób dźwięku.

selekcja - w bazie danych selekcja oznacza wybór rekordów według zadanych kryteriów. Synonimem tej nazwy jest filtrowanie.

sensory - czyli czujniki, możemy je spotkać między innymi w urządzeniach skanujących. W trakcie skanowania przez dokument przebiega strumień światła. Jego odbijane promienie trafiają z kolei na światłoczułe fotokomórki - sensory - służące do digitalizacji odbieranych w ten sposób sygnałów.

serwer - serwerem określany jest komputer, za pomocą którego odbywa się centralne sterowanie plikami i programami w sieci. Informacje te są później udostępniane poszczególnym użytkownikom sieci. Za pośrednictwem serwera odbywa się również udostępnianie urządzeń sieciowych - na przykład drukarek lub skanerów.


  • Sh
shareware - to specjalna forma rozpowszechniania oprogramowania - zgodnie z zasadą: najpierw wypróbuj, a potem zapłać. Programy shareware'owe są rozpowszechniane za darmo - do przetestowania, np. za pośrednictwem Internetu lub w postaci zbiorów na dyskach CD-ROM dołączanych do wielu czasopism komputerowych. Programy tego typu oferują jednak często ograniczony zestaw funkcji i narzędzi. Najczęściej jest to na przykład zablokowana funkcja drukowania. W wielu shareware'ach pojawia się też od czasu do czasu komunikat przypominający, że jest to jedynie wersja testowa - za pełną (czyli komercyjną) trzeba oczywiście zapłacić.

shortcut - angielskie określenie skrótu klawiszowego. Za pomocą skrótów klawiszowych można znacznie szybciej wywoływać polecenia i funkcje programów - używając określonych kombinacji klawiszy.


  • Si
siatka - funkcja w programie graficznym pozwalająca na niezwykle precyzyjne rysowanie i nanoszenie obiektów w obszar strony edytowanego dokumentu. Przy włączonej funkcji siatki wszystkie obiekty graficzne są automatycznie przyciągane do linii siatki, które znajdują się najbliżej nich.

sieciowa karta - karta rozszerzeń, za pomocą której komputer podłączany jest do sieci.

sieciowy tryb - wiele nowych gier dysponuje specjalnych interfejsem umożliwiającym jednoczesne uczestnictwo w nich wielu graczy, których komputery podłączone są do sieci. Dzięki temu mogą oni uczestniczyć we wspólnej grze.

sieć - siecią nazywa się każdą grupę połączonych ze sobą komputerów, w każdej możliwa jest ciągła wymiana danych. Połączenie wielu komputerów jest możliwe dzięki zastosowaniu kart rozszerzeń podłączanych do wspólnej sieci.

SIMM - skrót od "Single Inline Memory Modules". Małe płytki, na których znajdują się układy pamięci operacyjnej. Ponieważ na płycie głównej znajduje się kilka gniazd przeznaczonych do zamontowania SIMM-ów, niemal zawsze istnieje możliwość rozszerzenia pamięci RAM - albo przez założenie dodatkowych modułów, albo przez wymianę istniejących na układy o większej pojemności.

skaner stacjonarny - przypomina budową i sposobem funkcjonowania kserokopiarkę. Aby zeskanować zadrukowaną kartkę papieru, umieszcza się ją na szklanej powierzchni. Następnie wzdłuż kartki przebiega promień światła. Odbite światło jest rejestrowane przez czujniki, po czym zmieniane w dane zrozumiałe dla komputera. Skanery stacjonarne są znacznie droższe od analogicznych urządzeń ręcznych i rolkowych, oferują jednak o wiele wyższą jakość zeskanowanych dokumentów.

skrolowanie - inaczej przewijanie. Podczas skrolowania obraz na ekranie monitora przesuwa się w pionie lub poziomie - za pomocą pasków przewijania. Oprócz nich można do tego użyć klawiszy kierunkowych.

skrzynka pocztowa - wolny obszar na komputerze podłączonym do sieci przydzielony konkretnej osobie. Elektroniczna skrzynka pocztowa ma własny adres i służy do przyjmowania i przechowywania wiadomości, a także oprogramowania i innego typu danych przesyłanych przez użytkowników komputerów.


  • Sł
słupkowy wykres - graficzna reprezentacja danych statystycznych - na przykład pochodzących z arkusza kalkulacyjnego. Wartości tych danych są przedstawiane za pomocą pionowych lub poziomych słupków. Wykresy słupkowe są wykorzystywane do prezentowania abstrakcyjnych wartości liczbowych i procentowych, by uczynić je bardziej jasnymi i zrozumiałymi dla odbiorcy.


  • Sm
smiley - buźki, zwane również śmieszkami, to forma prostego wyrażania uczuć w wiadomościach przesyłanych za pośrednictwem poczty elektronicznej. Są to zwykłe znaki wpisywane za pomocą klawiatury, które po obrócedniu kartki o 90 stopni w prawo przypominają twarz o określonym wyrazie, np. :-). Buźki są też nazywane "emoticons". Wyraz ten jest sztucznym złożeniem dwóch angielskich słów: "emotion" i "icon".


  • So
software - ogólne pojęcie określające programy uruchamiane na komputerach. Do software'u należy więc zarówno system operacyjny, jak i programy użytkowe oraz pomocnicze. Z kolei elementy sprzętowe, a więc poszczególne komponenty komputera, jak i urządzenia peryferyjne (np. modem czy drukarkę) określa się jako hardware.

sortowanie - bazy danych, arkusze kalkulacyjne, a nawet edytory tekstu są zwykle wyposażone w funkcję sortowania. Służy ona do porządkowania danych według zadanych kryteriów (najczęściej alfabetycznie - na przykład według nazwiska, nazwy firmy lub zawodu).


  • Sp
sprawdzanie poprawności pisowni - większość edytorów tekstu dysponuje narzędziem do sprawdzania poprawności pisowni. Są one wyposażone we własny słownik ortograficzny, zgodnie z którym sprawdzane są edytowane dokumenty. W programie Microsoft Word odpowiednie do tego narzędzie znajdziemy pod poleceniem Narzędzia/Pisownia.


  • St
start (przycisk) - przycisk znajdujący się przy lewym końcu paska zadań w Windows. Możemy go rozpoznać po ikonie z logo Windows i napisie "start". Za jego pośrednictwem w Windows uruchamia się programy i otwiera dokumenty. Poza tym w Panelu sterowania można modyfikować ustawienia dotyczące całego systemu. Nowoczesne klawiatury są wyposażone w dodatkowy klawisz, którego naciśnięcie odpowiada kliknięciu przycisku Start. W ten sposób rozwinięcie menu Windows może odbywać się bezpośrednio z klawiatury.


start systemu - rozpoczyna się od uruchomienia komputera. Najczęściej w tym czasie poszczególne komponenty peceta są poddawane kontroli. Kiedy wszystkie testy zakończą się pomyślnie, a system zostanie załadowany do pamięci operacyjnej, na ekranie pojawi się komunikat o gotowości do pracy. W przypadku systemu operacyjnego Windows pojawi się również obszar roboczy - Pulpit.


startowa dyskietka - na dyskietce startowej znajdują się wszystkie programy systemu operacyjnego, które są wymagane podczas uruchamiania systemu. Dyskietka startowa, zwana również systemową, jest niezbędna w przypadku awarii dysku twardego lub błędnego zapisu w konfiguracji Windows, co może mieć miejsce na przykład w trakcie instalowania nowego programu. Dyskietkę systemową tworzy się zazwyczaj podczas instalowania Windows, choć naturalnie można to uczynić w każdym innym momencie. W tym celu należy otworzyć okno Panelu sterowania i wybrać ikonę Dodaj/Usuń programy. Następnie w wyświetlonym oknie przechodzimy do karty Dysk startowy i postępujemy zgodnie z pojawiającymi się kolejnymi instrukcjami programu.


startowy dysk - w trakcie uruchamiania komputer automatycznie szuka dysku, z którego mógłby wystartować system operacyjny. Najczęściej znajduje się on na dysku twardym oznaczonym jako C:, Jeżeli jednak w napędzie jest wówczas dyskietka startowa (systemowa), system zostanie załadowany właśnie z niej, ponieważ z reguły w pierwszej kolejności komputer poszukuje systemu w stacji dyskietek. Możemy to rozpoznać po charakterystycznym dźwięku sprawdzania napędu. Jest to o tyle przydatne, że w razie jakiejkolwiek awarii wystarczy umieścić w nim dyskietkę startową, a komputer załaduje z niej system operacyjny.


sterownik - tak określa się specjalne programy umożliwiające komunikowanie się programów z zainstalowanymi w komputerze komponentami i urządzeniami peryferyjnymi. Na przykład sterownik drukarki troszczy się o to, by na wydruku pojawiały się tekst i grafika, jakie widzimy na ekranie monitora.


sterowniki urządzeń - programy służące do sterowania komponentami komputera i pracą urządzeń peryferyjnych - karty graficznej, myszy, drukarki czy skanera. Sterowniki urządzeń tłumaczą polecenia wysyłane przez programy użytkowe do postaci zrozumiałej dla podłączonych urządzeń. Sterowniki urządzeń znajdują się zwykle w katalogu systemowym Windows. Można je rozpoznać po rozszerzeniu DRV.


stopień pisma - określa rozmiar wybraniej czcionki. Wielkość ta jest zazwyczaj podawana w punktach. W zwykłej korespondencji najczęściej używa się pisma o rozmiarze od 10 do 12 punktów.


stopka - w przeciwieństwie do przypisu, nie zawiera odniesienia do konkretnego miejsca w tekście. Używa się jej do zamieszczania numeru bieżącej strony, nazwy dokumentu lub rozdziału u dołu strony. W Wordzie treść stopki możemy zmienić po wybraniu z menu polecenia Widok/ Nagłówek i stopka.


streamer - streamery, zwane także napędami taśmowymi, to urządzenia używające kaset z taśmą magnetyczną. Służą one do zapisywania większych ilości informacji. Z tego względu znakomicie nadają się do archiwizowania danych.


strefa parkowania głowicy - jest tak określany obszar na dysku twardym, w którym ustawiana jest głowica odczytu/zapisu danych po zakończeniu pracy dysku. Odpowiedzialny jest za to mechanizm ochraniający głowicę przed uszkodzeniami (np. podczas transportu). W przypadku nowoczesnych dysków twardych parkowanie głowicy odbywa się w sposób automatyczny.


strony układ - w wielu programach użytkownik ma możliwość obejrzenia stron dokumentu w takiej postaci, w jakiej pojawi się on na wydruku. Dzięki temu możliwe jest wcześniejsze dokonanie ewentualnych przeróbek i korekt. Konsekwentne korzystanie z widoku strony pozwala zaoszczędzić wiele kartek papieru. W Wordzie opcję tę uruchamiamy poleceniem Widok/ Układ strony.


strony wysunięcie - podczas wysunięcia strony drukarka wciąga z podajnika kolejną kartkę, na której ma zostać wydrukowana strona dokumentu. Odbywa się to albo automatycznie, albo po naciśnięciu odpowiedniego przycisku na panelu drukarki.


strony złamanie - rozmieszczanie tekstu i elementów graficznych na stronach dokumentu. Złamanie strony zawiera wszystkie informacje na temat formatu zawartego na danej stronie.

strony zmiana - to miejsce w dokumencie, które oznacza koniec jednej i początek następnej strony. Kiedy na przykład w trakcie edycji dokumentu osiągnięta zostanie dolna krawędź strony, kursor tekstowy automatycznie przenoszony jest na początek następnej. Poza tym możliwe jest też rozpoczynanie edycji od nowej strony, choć poprzednia nie została jeszcze do końca wypełniona. W takim przypadku konieczne jest ręczne umieszczenie znaku końca strony. W Wordzie należy w tym celu wybrać polecenie Wstaw/Znak podziału/ Podział strony.


  • Su
surfowanie - niekoniecznie musi oznaczać pływanie na desce surfingowej. Pojęcie to oznacza także zwiedzanie Internetu, a więc np. podróżowanie po stronach WWW. Do przemierzania zasobów SIeci oplatającej cały świat wystarczy modem i dostęp do Internetu.


  • Sy
symulacja - naśladowanie na komputerzez złożonych czynności wykonywanych podczas sterowania jakimś urządzeniem. Do symulacji zaliczane są gry komputerowe - na przykład sportowe czy handlowe - a także symulacje lotnicze.

sysop - skrót od "System Operator". Sysop jest odpowiedzialny za techniczną obsługę komputera, BBS-u lub sieci komputerowej.

System Agent - uruchamia programy o określonym czasie. Steruje czasem rozpoczęcia archiwizacji danych oraz pracą narzędzi do sprawdzania stanu dysku twardego (np. ScanDisk). System Agent jest między innymi zawarty w pakiecie Plus! dla Windows firmy Microsoft. Po zainstalowaniu Microsoft Plus! jest on ładowany automatycznie po każdym uruchomieniu Windows.

systemowa dyskietka - to inaczej dyskietka startowa, czyli taka, na której znajdują się pliki niezbędne do załadowania systemu operacyjnego. Dyskietka startowa służy więc do uruchamiania systemu - np. w przypadku awarii dysku twardego lub przypadkowego usunięcia zapisanych na nim plików systemu. Dlatego na dyskietce systemowej umieszcza się również pomocnicze pliki służące do sprawdzania i naprawy dysków.

systemowe narzędzia - do narzędzi systemowych należą przede wszystkim programy służące do obsługi nośników danych. Drive-Space umożliwia kompresję i dekompresję danych znajdujących się na dysku twardym lub na dyskietce. Z kolei ScanDisk sprawdza, czy na ich powierzchni nie znajdują się jakieś błędy. Trzecie narzędzie, Defrag, służy do porządkowania plików zapisanych na dysku twardym - w taki sposób, by dostęp do plików i programów stał się szybszy. W Windows narzędzia systemowe mieszczą się w grupie Programy / Akcesoria / Narzędzia systemowe.

systemowe ustawienia - parametry dotyczące systemu są zapisywane w BIOS-ie. Są to między innymi wartości dotyczące daty, czsu, zainstalowanych komponentów systemu, rozmiaru pamięci operacyjnej itp.

systemowy plik - Windows korzysta z plików systemowych niezbędnych do działania całego systemu. Do plików tego typu należą między innymi zbiory o rozszerzeniu .DLL, tak zwane biblioteki systemowe. Zbiorów tych w żadnym wypadku nie należy usuwać.


  • Sz
szablony - to pliki zawierające informacje umieszczane w wielu tworzonych dokumentach. Na ich bazie tworzone są nowe pliki, przejmujące ich zawartość - układ listu wraz z datą, nagłówkiem, informacjami na temat nadawcy, formułą grzecznościową i podpisem na końcu. W szablony gotowych dokumentów wyposażonych jest wiele programów, np. Word, Excel czy Access.

szeregowy port - komputer osobisty jest zwykle wyposażony w dwa porty szeregowe określane jako COM1 i COM2. Do portów tych podłącza się mysz i inne urządzenia peryferyjne - np. modem.

szachowy program - już od dawna komputerowe wersje szachów cieszą się dużą popularnością. Obecne programy tego typu bywają niezwykle rozbudowane i dysponują ogromnymi możliwościami - oferują różne poziomy trudności, podgląd kolejnych potencjalnych ruchów peceta, wybór taktyki dla komputerowego przeciwnika i wiele, wiele innych. Najlepsze z nich są nawet w stanie wygrywać z szachowymi mistrzami.

szeryfy - to krótkie kreski na końcach liter. Używa się ich również jako kryterium podziału czcionek: na szeryfowe i bezszeryfowe. Czcionki szeryfowe są bardziej czytelne - stąd są częściej stosowane w tekście głównym publikacji. Czcionki bezszeryfowe znacznie lepiej nadają się natomiast na tytuly i śródtytuły lub innego typu wyróżnienia w tekście.

sztuczna inteligencja - sztuczną inteligencję określa się w skrócie z języka angielskiego jako AI (ang. Artificial Intelligence"). To próba przeniesienia właściwości ludzkiego mózgu na programy uruchamiane na komputerach. Jest to przede wszystkim umiejętność przyswajania sobie nowych wiadomości, a więc nieustanne nabywanie informacji i właściwe ich wykorzystywanie. W praktyce szuczną inteligencję stosuje się obecnie w tworzeniu systemów ekspertowych.

szybki zapis - programy takie jak Word dla Windows dysponują specjalną funkcją umożliwiającą szybsze zapisywanie edytowanych dokumentów. Działanie tej funkcji polega na systematycznym zachowywaniu zmian dokonywanych w pliku podczas jego edycji. Aby to jednak było możliwe, musi być zaznaczona opcja szybkiego zapisu. W Wordzie znajduje się ona w grupie Narzędzia/ Opcje/Zapisywanie/ Szybkie zapisywanie.


Thursday, July 06, 2006

R.

  • Ra
RAM - potocznie używany skrót od "Random Access Memory". Pamięć w komputerze nazywana również pamięcią operacyjną. Do swobodnej pracy z Windows wymagane jest przynajmniej 16 megabajtów, choć oczywiście im większa jest ta pamięć, tym lepiej.

RAM karta - karta rozszerzeń przypominająca rozmiarami kartę czekową. Zawiera układy pamięci operacyjnej RAM i stosuje się ją przede wszystkim w komputerach typu notebook wyposażonych w gniazdo PCMCIA.


  • Re
Real Audio - format dźwiękowy używany w Internecie. Dzięki niemu poprzez szybkie połączenie możliwe jest słuchanie radia w Sieci w czasie rzeczywistym. Obecna oferta rozgłośni nadających w Internecie jest niemała, lecz wolne połączenie utrudnia odbiór dźwięku w opisywanym formacie.

Rejestr - baza danych Windows zawierająca informacje zapisane w plikach SYSTEM.DAT i USER.DAT. Znajdujące się w niej dane dotyczą konfiguracji systemu i zarządzania programami obsługującymi technikę OLE.

relacyjna baza danych - specjalny typ bazy danych, która ze względu na sieć odniesień i powiązań (relacji) istniejących między poszczególnymi rekordami bazy pozwala na niezwykle elastyczne i komfortowe zarządzanie nimi.

redering - to przetwarzanie obrazu dwuwymiarowego na obraz trójwymiarowy. W nowo utworzonej grafice zwykle występują m.in. przejścia tonalne, efekty odbić światła i cienie. Renderingiem nazywany jest również proces przeliczania szeregu pojedynczych obrazów w wideo- sekwencję lub animację komputerową. Naturalnie do tego potrzebne jest specjalne oprogramowanie.

reply - pojęcie oznaczające komentarz lub odpowiedź na wiadomość przesłaną za pośrednictwem poczty elektronicznej lub zapisaną w forum dyskusyjnym w Internecie.

reset - angielskie określenie zimnego startu systemu. Po naciśnięciu przycisku reset komputer zostaje zresetowany, czyli uruchomiony od nowa. W wyniku tej operacji następuje natychmiastowe przerwanie pracy wszystkich programów, a ponieważ nie zostają one prawidłowo zamknięte, przetwarzane w nich dane zostają częściowo lub w całości utracone. Przycisku reset należy więc używać wyłącznie w ostateczności, np. w przypadku całkowitego zawieszenia się komputera, który przestaje reagować na jakiekolwiek akcje ze strony użytkownika.


  • Ri
RISC - skrót od "Reduced Instructions Set Computer". Komputery wyposażone w procesor RISC w porównaniu z innymi systemami dysponują ograniczonym zestawem poleceń. W procesorach RISC niektóre rzadziej używane instrukcje są pominięte - stąd w przypadku wykonywania pewnych zadań są szybsze od innych procesorów.


  • Ro
ROM - skrót od "Read Only Memory". Pamięć, w której są zapisane dane dostępne dla procesora jedynie do odczytu. Użytkownik nie ma możliwości dokonywania w nich żadnych zmian lub wprowadzania nowych informacji.

rozdzielczość - rozdzielczością określana jest maksymalna liczba optycznie rozpoznawalnych punktów występujących na wydruku drukarki lub ekranie monitora. Punkty na ekranie są nazywane pikselami. Bardzo dobrej jakości monitory pozwalają na wyświetlanie obrazu z rozdzielczością równą nawet 4096 x 4096 pikseli. W przypadku drukarek rozdzielczość jest podawana w dpi (ang. "dots per inch").

rozszerzenie - programy lub układy elektroniczne, za pomocą których powiększa się możliwości lub wydajność systemu. Najbardziej typowymi rozszerzeniami są np. karty graficzne umieszczane w gniazdach rozszerzeń komputera.

rozszerzenie pliku - rozszerzeniem pliku nazywane są trzy znaki, które podczas zapisywania dokumentu zostają dołączone do jego nazwy. Nazwę pliku oddziela od jego rozszerzenia kropka. Różne rozszerzenia plików pozwalają rozpoznawać ich typy i formaty. Np. rozszerzenie DOC oznacza dokument utworzony w edytorze tekstowym Word dla Windows. Pliki graficzne są z kolei zapisywane z rozszerzeniami BMP, TIF, PCX, GIF itd., natomiast pliki wykonywalne - z rozszerzeniem EXE.

rozszerzeń gniazdo - standardowe gniazdo, w którym umieszcza się dodatkowe karty rozszerzające możliwości lub wydajność systemu. Są to zwykle karty graficzne, dźwiękowe, modemowe itp. Dzięki gniazdom karty te uzyskują bezpośrednie połączenie z płytą główną komputera.

rozszerzeń karta - karty rozszerzeń to najczęściej karty dźwiękowe, graficzne i wideo, a także karty rozszerzenia pamięci. Są one wyposażone w specjalną listwę, którą umieszcza się w gniazdach rozszerzeń znajdujących się na płycie głównej komputera.

rozszerzona pamięć - obszar pamięci operacyjnej powyżej 640 KB. Obszar ten może być wykorzystywany przez programy DOS-owe jedynie wówczas, kiedy uruchomiony jest sterownik pamięci rozszerzonej EMS. Programy pracujące w środowisku Windows natomiast nie wymagają tego sterownika, ponieważ uzyskują automatyczny dostęp do pamięci rozszerzonej.

rozwijalne menu - za pośrednictwem rozwijalnego menu wywołuje się standardowe funkcje i polecenia programów pracujących w środowisku Windows. Aby uruchomić wybrane polecenie, klikamy menu główne (znajdujące się na samej górze) - wówczas menu rozwija się, udostępniając listę poleceń. Najbardziej typowymi poleceniami menu Plik są na przykład: Nowy, Otwórz, Zapisz, Drukuj, Zamknij.


  • Ró
równoległy port - port umożliwiający równoległy transfer danych. W przypadku komputerów osobistych zgodnych z IBM PC nazywany jest on portem LPT.

równoległy transfer - przeciwieństwo szeregowego tgransferu danych, w którym bity są przesyłane jeden za drugim, i to tylko jednym kanałem. Natomiast w równoległym transferze informacje są przesyłane jednocześnie - jak po kilkupasmowej autostradzie. Jeśli więc w przypadku jakiegoś urządzenia peryferyjnego mamy do wyboru złącze szeregowe i równoległe, zdecydowanie powinniśmy wybrać równoległe - w ten sposób uzyskamy szybszy transfer danych.


  • Rs
RSI syndrom - skrót od "Repetitive Strain Injury". Bolesna choroba przedramienia i dłoni wywoływana zbyt intensywnym i częstym pisaniem na maszynie do pisania lub klawiaturze komputera. W Stanach Zjednoczonych choroba ta została już uznana za chorobę zawodową. Jedynym środkiem zapobiegawczym może być w jej przypadku używanie ergonomicznej klawiatury, utrzymywanie właściwej pozycji w trakcie pisania oraz odpowiednio częste przerwy w pracy.


  • Rt
RTG - skrót od "Rich-Text-Format". Szeroko rozpowszechniony format tekstowy służący do wymiany dokumentów tekstowych między różnymi platformami systemowymi - jak na przykład IBM PC i Apple Macintosh. W przypadku tego formatu niemal wszystkie atrybuty pisma - np. kursywa, pogrubienie - nie są tracone, ponieważ są zapisywane w kodzie ASCII. W ten sposób format tekstu zostaje zachowany nawet w przypadku niezgodnych ze sobą programów do edycji tekstu.


  • Rz
rzeczywista pojemność - pojemność nośnika danych lub pamięci faktycznie dostępna dla użytkownika. Na przykład na dyskietkach mających pojemność równą 2 megabajty po sformatowaniu dostępnych pozostaje jedynie 1,44 MB.

Tuesday, July 04, 2006

Q

  • Qu
QuarkXPress - jeden z najbardziej rozpowszechnionych programów do składu tekstu. Za jego pomocą na pecetach i komputerach Macintosh przygotowuje się materiał gazet, magazynów, ulotek i broszur, który po tym jest już gotowy do wydruku w drukarni.

Quattro Pro - znany arkusz kalkulacyjny firmy Borland. W ostatnim czasie został przetłumaczony przy wykorzystaniu języka programowania Java, służącego do tworzenia programów pracujących w Internecie. W ten sposób z Quattro Pro można korzystać w Sieci.

Friday, June 30, 2006

P.

  • Pa
Paint - prosty program do malowania dostarczany w Windows. Znajduje się w grupie Akcesoria. Aby uzyskać do niego dostęp, klikamy przycisk Start i wybieramy Programy/ Akcesoria/ Paint.


Pakowanie - potoczne określenie kompresowania danych, które (ze względu na zajmowanie zbyt dużej ilości miejsca na dysku twardym lub innym medium pamięci dyskowej) muszą zostać poddane archiwizacji i umieszczone na przykład na dyskietkach, taśmie streamera lub dysku CD-R.


Palmtop - komputer przenośny. Palmtopy ważą około jednego kilograma i nie zawsze są zgodne z komputerami stacjonarnymi, na których uruchamia się Windows. Nierzadko są wyposażone we własny system operacyjny, choć mogą się komunikować ze zwykłymi komputerami za pośrednictwem specjalnego złącza.


Pamięci karta - karta przypominająca kartę kredytową. Charakteryzuje się ogromną pojemnością i pod względem sposobu funkcjonowania przypomina układ pamięci operacyjnej. Różnica polega jednak na tym, że w jej przypadku zapisywane dane nie są tracone wraz z wyłączeniem komputera - umieszcza się ją w specjalnym gnieździe peceta. W porównaniu z dyskiem twardym jest szybsza i bardziej wydajna. Najczęściej używa się jej w komputerach przenośnych.


Pamięć dyskowa - pamięć dyskowa to obszar dysku lub dyskietki, w którym można umieścić dane. Pamięć jest mierzona w kilo-, mega- i gigabajtach.


Pamięć masowa - ogólne pojęcie obejmujące znaczeniem wszystko, co łączy się z trwałym przechowywaniem stosunkowo dużych ilości danych. Na początku rozwoju techniki komputerowej pamięć operacyjna była tak niewielka, że ogromna część przetwarzanych w niej danych - w tym również fragmenty programów - musiała być składowana na dysku. Stąd nazwa "pamięć masowa". Obecnie zaliczane są do niej między innymi dyskietki, dyski twarde, CD-ROM-y i taśmy magnetyczne.


Pamięć operacyjna - w pamięci operacyjnej, w przeciwieństwie do twardego dysku, dane są przechowywane tylko tymczasowo. Aby skorzystać z programu, trzeba go załadować z dysku twardego do pamięci operacyjnej. Dopiero wówczas możemy tworzyć nowe pliki lub edytować już istniejące.


Panel sterowania - dostęp do okna Panelu sterowania w Windows uzyskujemy poprzez polecenie Start/ Ustawienia/ Panel sterowania. Znajdują się w nim narzędzia instalujące sprzęt i programy oraz modyfikujące ich ustawienia.


Papier perforowany - rodzaj papieru do drukarek. Charakteryzuje się równomiernie rozmieszczonymi otworami biegnącymi wzdłuż obu marginesów. W drukarce umieszczany jest w postaci rolki lub poskładanych arkuszy. Najczęściej jest wykorzystywany w drukarkach matrycowych i ploterach.


Parkowanie - odstawienie głowicy odczytu-zapisu dysku twardego w obszar ścieżki parkowania - w przypadku nowszych modeli napędów odbywa się to w sposób automatyczny. Dzięki temu chroniona jest pozostała część niezwykle wrażliwej powierzchni dysku, na której są przechowywane dane. Jest to więc środek zapobiegający ich utracie.


Partycja podstawowa DOS - obszar na dysku twardym, w którym system operacyjny zapisuje pliki systemowe IO.SYS, MSDOS.SYS i COMMAND.COM.


Partycjonowanie - operacja, podczas której dysk twardy jest dzielony po formatowaniu niskopoziomowym na kilka obszarów.


Parzystość - z ustawieniami parzystości mamy najczęściej do czynienia w przypadku przesyłania danych za pomocą modemu. Wówczas, zależnie od metody przesyłania, konieczne jest dopasowanie jej ustawień do wartości analogicznych parametrów na komputerze po drugiej stronie linii telefonicznej.


Pascal - oprócz BASIC-a jeden z najbardziej rozpowszechnionych języków programowania. Firma Borland, w której powstał, stała się dzięki niemu jednym z potentatów na rynku oprogramowania. Następcą tego języka jest dziś Delphi.


Pasek narzędzi - w paski narzędzi jest dziś wyposażony niemal każdy program. Znajdują się one przy dolnej lub górnej krawędzi okna programu i zawierają przyciski oznaczone graficznymi symbolami. Kliknięcie każdego z nich powoduje wywołanie jakiejś funkcji programu - np. drukowania lub kopiowania. Dzięki nim możliwe jest więc omijanie uciążliwego przedzierania się przez strukturę opcji menu lub zapamiętywania skrótów klawiszowych. W wielu programach możliwe jest ponadto modyfikowanie funkcji przypisanych poszczególnym przyciskom. W ten sposób użytkownik uzyskuje możliwość dokładnego dopasowywania interfejsu programu przez odpowiednie przebudowanie jego pasków narzędzi. Po dokonaniu takich modyfikacji pod przyciskami kryć się będą tylko te funkcje, które są mu najbardziej potrzebne. W Wordzie dla Windows do modyfikowania paskół narzędzi służy polecenie Narzędzia/ Dostosuj/ Paski narzędzi.


Pasek stanu - wiele programów dla Windows jest wyposażonych w pasek stanu znajdujący się przy dolnej krawędzi ich okna. Są na nim wyświetlane informacje na temat czynności aktualnie wykonywanych przez użytkownika lub wskazówki dotyczące wybieranych w danym momencie narzędzi i funkcji. Zdarza się też, że wprost z paska stanu mozemy wywoływać inne funkcje. W Wordzie występuje pasek stanu, na którym mamy informacje na temat liczby stron dokumentu, numeru bieżącej strony, wierszy i liczby znaków w wierszu. W niektórych programach możliwe jest ukrycie paska stanu, aby w ten sposób uzyskać więcej miejsca dla obszaru roboczego.


Pasek zadań - to specjalny pasek służący do przełączania między oknami uruchomionych programów. Poszczególne programy są na nim reprezentowane w postaci przycisków: na każdym z nich widnieje ikona danego programu oraz jego nazwa. Aby przejść do okna wybranego programu, wystarczy kliknąć przycisk reprezentujący go na pasku zadań.

  • Pc
PC - komputer osobisty (ang. "Personal Computer"). Pojęcie to obejmuje wszystkie komputery firmy IBM wprowadzone na rynek od roku 1982 oraz te, które są z nimi kompatybilne. Obecnie komputerem osobistym nazywany jest właściwie każdy pecet wyposażony w procesor firmy Intel lub z nim zgodny.

PCI magistrala - aktualny standard magistrali danych używanej w komputerach osobistych, charakteryzujący się wysoką wydajnością. Jeśli zamierzamy zaopatrzyć się w nowy komputer, powinniśmy zwrócić uwagę na to, że dokupywane później karty rozszerzeń będzie można umieszczać w gniazdach tylko jednego typu. Dlatego na płycie peceta, który chcemy kupić, powinna się znajdować wystarczająca liczba wolnych gniazd PCI, ale również starszego typu ISA, gdyż kart rozszerzeń tego typu także nie brakuje.

PCMCIA - skrót od "Personal Computer Memory Card International Association". Istotny standard kart pamięci i urządzeń peryferyjnych, przede wszystkim dla komputerów przenośnych. Karty PCMCIA przypominają rozmiarami karty kredytowe. Umieszcza się je w specjalnych gniazdach PCMCIA. Nowoczesne notebooki są wyposażone w dwa tego typu gniazda.

PCX format - jeden z najbardziej rozpowszechnionych formatów graficznych wykorzystywany głównie przez programy do malowania, ponieważ jest to format bitmpowy. Grafika zapisana w PCX może być wstawiana między innymi do dokumentów tekstowych tworzonych w Wordzie. Dlatego można go traktować jako uniwersalny standard używany do przenoszenia obrazów graficznych między różnymi programami.


  • Pe
pen-computer - komputer, do sterowania którego używa się pisaka, a nie klawiatury. Dzięki temu dane wprowadzane są do niego znacznie szybciej i wygodniej. Nie zrewolucjonizował on jednak rynku komputerowego, głównie ze względu na pojawiające się duże problemy z odczytywaniem pisma ręcznego.

Pentium - mikroprocesor firmy Intel. Pentium to następca modelu 80486 z 64-bitową magistralą danych i 32-bitową magistralą adresową. Rodzina procesorów Pentium kończy się na modelu taktowanym z częstotliwością 233 MHz. Oprócz tego istnieją procesory Pentium Pro, MMXF oraz nowszej generacji Pentium II.

PIN - osobisty numer identyfikacyjny (ang. PIN = Personal Identification Number), używany np. w operacjach bankowych i usługach sieciowych. PIN przejmuje tym samym rolę hasła.

piracka kopia - nielegalna kopia produktu chronionego prawem autorskim. Karze podlega również osoba udostępniająca ją innym użytkownikom. Zależnie od treści umowy licencyjnej w niektórych przypadkach dozwolone jest natomiast tworzenie kopii bezpieczeństwa na własny użytek.


  • Pl
plazmowy ekran - płaski ekran, w którym między dwiema szklanymi płytkami znajduje się mieszanina gazów. Ponieważ w przypadku ekranów tego typu występowały problemy z uzyskiwaniem odpowiednich kolorów, używa się ich jedynie do specjalnych zastosowań.

plik - zbiór informacji zachowanych na dyskietce lub innym nośniku danych. Podczas zapisywania otrzymuje nazwę.

plik wydruku - specjalny typ pliku, w którym zostają umieszczone nie tylko informacje przeznaczone do wydrukowania, ale również polecenia kierowane do drukarki. Dzięki temu plik taki można wydrukować nawet wtedy, gdy w komputerze nie ma zainstalowanego programu, w którym plik wydruku został utworzony.

pliki inicjalizacyjne - w systemie Windows ustawienia konfiguracji programów są zapisywane w tak zwanych plikach inicjalizacyjnych. Można je rozpoznać po rozszerzeniu INI. Dzięki temu modyfikowanie konfiguracji danego programu może się odbywać podczas pracy z nim lub przez bezpośrednią edycję jego pliku inicjalizacyjnego. W trakcie instalacji nowych programów istniejące pliki INI są automatycznie rozszerzane lub modyfikowane. Szczególną rolę odgrywa przy tym plik WIN.INI, zawierający wszystkie podstawowe ustawienia konfiguracyjne Windows - na przykład przypisanie programów rozszerzenim, definicje filtrów importu i eksportu, informacje na temat OLE oraz polecenia sterujące pracą programów pomocniczych systemu.

ploter - urządzenie służące do kreślenia rysunków lub grafiki w formacie do A1 włącznie. Ploter jest wyposażony w pisak (w przypadku ploterów kolorowych jest ich kilka), który porusza się po osiach X i Y zgodnie z tym, jakie informacje otrzymuje od komputera. Oczywiście silnymi konkurentami dla ploterów są nowoczesne kolorowe drukarki atramentowe i laserowe.

Plug and Play - urządzenia typu Plug and Play z reguły są automatycznie rozpoznawane przez Windows. Jest to jednak możliwe tylko wówczas, kiedy technika ta jest obsługiwana przez inne komponenty sprzętu. Nawet przy spełnieniu tego warunku nierzadko konieczne jest dodatkowe ręczne dostrojenie parametrów niektórych urządzeń zainstalowanych w komputerze.

plug-in - pozszerzenie, czyli dodatkowe narzędzie dołączone do programu. Może nim być np. moduł przeglądarki służący do optymalnego wykorzystania stron w formacie HTML. Za pomocą rozszerzeń typu plug-in możliwa jest między innymi rozbudowa możliwości prezentacji multimedialnych przeglądarek stron WWW.


  • Pł
płyta główna - płyta główna mieści się wewnątrz obudowy komputera. Znajdują się na niej wszystkie najważniejsze układy elektroniczne, np. procesor oraz kości pamięci operacyjnej. Poza tym jest wyposażona w specjalne gniazda rozszerzeń umożliwiające rozbudowę systemu - np. zainstalowanie modemu, karty dźwiękowej czy tunera TV, który pozwala odbierać programy telewizyjne na monitorze komputera.

  • Po
pocztowy serwer - serwer, za pośrednictwem którego użytkownicy sieci przesyłają między sobą wiadomości poczty elektronicznej (np. tekst lub grafikę).

podkładka pod mysz (mousepad) - podkładka umieszczana pod myszą, zapobiegająca ślizganiu się urządzenia podczas pracy. Podkładki wykonywane są najczęściej z gumy lub innego tworzywa sztucznego.

pojemność - obszar dyskietki, dysku lub pamięci operacyjnej, w którym mogą zostać umieszczone dane. Jej wartość podaje się najczęściej w kilobajtach (KB), megabajtach (MB) i gigabajtach (GB). Pojemność mówi o tym, ile informacji dany nośnik czy układ RAM jest w stanie pomieścić.

pole - bazy danych składają się zwykle z pojedynczych rekordów, podzielonych z kolei na pola. Na przykład w bazie danych adresowych w każdym rekordzie poszczególne pola zawierają inny typ informacji: w jednym jest adres, w innym nazwisko, w trzecim numer telefonu itd.

polecenie - najmniejszy element w każdym języku programowania. Grupy poleceń tworzą instrukcje, które są wykonywane przez komputer. W programach użytkowych polecenia, jak np. Zapisz jako, są dostępne w menu.

pomocnicze programy - programy ułatwiające codzienną pracę z komputerem, a także takie, które służą do kontroli, diagnostyki i dokonywania ewentualnych korekt systemu. W Windows jest między innymi Scandisk służący do sprawdzania powierzchni dysku twardego i innych nośników pamięci stałej. Dzięki niemu występujące ewentualnie błędy na dysku mogą być automatycznie usuwane. Innym programem tego systemu jest Drivespace, który przydaje się w momencie, gdy na dysku zaczyna brakować wolnego miejsca. Dzięki niemu możliwa jest bowiem kompresja zapisanych danych, a w rezultacie nawet podwojenie ilości wolnego miejsca na dysku.

pomocy funkcja - wiele programów oferuje specjalną funkcję, za pośrednictwem której możemy uzyskiwać na ekranie informacji na ich temat. W większości z nich - np. w programach zawartych w pakiecie Microsoft Office - wywołujemy ją naciśnięciem klawisza funkcyjnego F1. Szczególnie pożyteczna jest tak zwana pomoc kontekstowa, w którą również wyposażonych jest wiele pojawiających się ostatnio na rynku programów. Dzięki niej szybko otrzymujemy podpowiedzi na temat aktualnie wykonywanych działań, używanych poleceń i narzędzi.

POP - potoczny skrót od Poin of Presence, czyli punktu połączenia z operatorem Internetu. Szukając dla siebie operatora, należy zwrócić uwagę, by także on dysponował we własnym obszarze punktem POP. Operator Internetu zwykle udostępnia kilka POP-ów, aby umożliwić dostęp do Sieci wielu użytkownikom według miejscowej taryfy opłat za połączenie, lub też zawiera układ z lokalną firmą jako podoperator.

port - nazywany również adresem bazowym. Do poprawnej pracy karty rozszerzeń wymagają przydzielenia im właściwego portu.

port gier - specjalne złącze służące do podłączenia joysticka ułatwiającego sterowanie grami. Port gier najczęściej znajduje się na karcie dźwiękowej.

POS Banking - skrót od Point of Sale Banking. Umożliwia bezgotówkowe zakupy towarów i korzystanie z usług za pośrednictwem Internetu - płaci się wtedy euroczekiem lub kartą klienta (przez podanie numeru identyfikacyjnego).

PostScript - rozpowszechniony język opisu strony. Drukarki laserowe obsługujące PostScript potrafią drukować wysokiej jakości grafikę i tekst zapisane w tym formacie. Za standardem tym przemawia przede wszystkim powszechność jego użycia, dzięki której umożliwia on wymianę danych między różnymi platformami programowymi i sprzętowymi.

potwierdzenie - kiedy wysłana pocztą elektroniczną wiadomość zostanie odebrana przez jej adresata, nadawca otrzymuje potwierdzenie. Dzięki niemu wie, że wiadomość dotarła do miejsca przeznaczenia.

Power Mac - Power Mac firmy Apple jest następcą komputera Macintosh. Różnice między nimi tkwią przede wszystkim w budowie procesora: nowy model jest wydajniejszy od procesora Motorola i gwarantuje lepszą zgodność z programami dla Windows. Mimo to na rynku jest jeszcze mało programów, które w pełni wykorzystywałyby możliwości tego komputera.

Powerbook - to komputer przenośny firmy Apple, wyposażony w procesor Power PC. Podobnie jak w przypadku innych notebooków, również Apple oferuje różne typy Powerbooków.


  • Pp
PPP - skrót od Point toPiont Protocol - protokół transferu służący do tworzenia połączenia z Internetem przy użyciu modemu i sieci telefonicznej. Protokół ten steruje połączeniem między komputerem użytkownika i serwerem operatora Internetu.

  • Pr
prezentacyjny program - to połączenie narzędzi służących do projektowania, wyposażonych w komplet funkcji formatujących tekst. Prezentacje zawierają często elementy multimedialne - animacje, dźwięk i sekwencje wideo. Z tego powodu wykorzystywane są zwłaszcza podczas spotkan i wykładów. Najbardziej znanym programem prezentacyjnym jest Microsoft PowerPoint.

priorytet - prawo pierwszeństwa. Kiedy system ma do wykonania kilka zadań, musi im nadać priorytety.

procesor - to serce każdego komputera. Dlatego jest on nazywany centralną jednostką obliczeniową ( CPU w skrócie). Wykonuje wszystkie zadania włącznie z przeprowadzanymi operacjami obliczeniowymi. Produkowane obecnie komputery osobiste dzieli się na klasy, biorąc pod uwagę przede wszystkim zainstalowany w nich procesor.

programowania języki - języki opracowane do pisania kodu źródłowego programów. Dzieli się je na języki zależne lub niezależne od platformy sprzętowej. Te drugie określane są mianem języków wyższego poziomu.

programowanie zorientowane obiektowo - pojęcie to oznacza styl programowania, w którym programista koncentruje się niemal wyłącznie na treści - problemy związane ze stroną techniczną właściwie go nie interesują.

programów grupa - programy w Windows są grupowane. Podczas instalacji nowego programu zwykle jest tworzona nowa grupa zawierająca najczęściej ikonę pliku informacyjnego, programu głównego, pomocy i narzędzi dodatkowych. Nowe grupy może również zakłądać sam użytkownik.

programów nenedżer - za pomocą menedżera programów w Windows uruchamianych jest większość programów. Każdy z nich reprezentowany jest przez ikonę i odpowiednie oznaczenie. Dwukrotne kliknięcie takiej ikony powoduje uruchomienie danego programu.

programy użytkowe - rozróżnia się programy użytkowe i systemowe. Programy użytkowe to takie, których zadania nie są związane z samym komputerem i systemem. Są to więc edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne, programy graficzne i inne. Programy systemowe natomiast - jak Windows - służą do organizowania pracy z komputerem.

prompt - system operacyjny sygnalizuje gotowość do przyjęcia rozkazów za pomocą znaku zachęty. W systemie MS-DOS pojawia się on na przykład jako "A:\>", przy czym litera to oznaczenie jednego z dysków - "A" to zwykle napęd dyskietek.

protoków - protoków steruje przebiegiem transferu danych. Protokołem programowym jest np. Zmodem, natomiast do protokołów sprzętowych należy między innymi MNP.

provider - z języka angielskiego "dostawca". W języku komputerowym słowo to oznacza operatora zapewniającego dostęp do usług online za odpowiednią opłatą.

przechwytanie obrazu - Windows pozwala na zachowywanie w postaci plików graficznych zawartości ekranu monitora. Przechwycony obraz można później poddać obróbce w programie do malowania typu Paint, a następnie wydrukować. W celu przechwycenia obrazu (ang. capture) wystarczy nacisnąć klawisz Print Screen. Windows skopiuje wówczas zawartość ekranu do Schowka. Po tym uruchamiamy dowolny program graficzny, np. Paint, i wywołujemy polecenie Wstaw. Windows przeniesie zawartość Schowka, czyli przechwycony obraz do programu.

przeciągnij i upuść - (ang. drag and drop) to specjalna technika Windows i innych programów wyposażonych w podobnego typu graficzny interfejs użytkownika. Dzięki niej, w celu przeniesienia pliku z jednego miejsca w inne, wystarczy go zaznaczyć, a następnie chwycić myszką i przeciągnąć. Załóżmy, że w Eksploratorze Windows chcemy usunąć plik. W tym celu zaznaczamy jego ikonę (jej oznaczenie zostanie podświetlone), umieszczamy w jej obszarze wskaźnik myszy, naciskamy lewy przycisk i przytrzymujemy - w tej chwili możemy przeciągnąć (drag) plik w dowolne miejsce - w naszym przypadku do ikony Kosza. Kiedy zwolnimy przycisk myszy (drop), plik zostanie usunięty (przeniesiony do Kosza). W innych programach, np. edytorach tesktu, za pomocą techniki przeciągnij i upuść po uprzednim zaznaczeniu możemy przesuwać całe fragmenty tekstu. Podświetlone fragmenty mogą być nawet przenoszone między różnymi dokumentami jednego lub kilku programów.

przecinek dziesiętny - w USA wartości dziesiętne oddzielane są nie za pomocą przecinka, a kropki - np. 3.75. W większości krajów europejskich natomiast używa się do tego celu przecinka. Wiele programów pozwala na wybór jednego z tych standardów. Dokonujemy go w ustawieniach domyślnych programu. Jednakże oprogramowanie pochodzące z USA często akceptuje jedynie kropkę jako znak oddzielający wartości dziesiętne.

przeglądarka (viewer) - przeglądarki służą do podglądania zawartości plików, również w przypadku, gdy nie dysponujemy programem, za pomocą którego dany plik został utworzony. Istnieją przeglądarki plików tekstowych, dźwiękowych, graficznych i innych. W Windows zainstalowana jest standardowa przeglądarka różnego typu plików.

przenośność -możliwość wymiany programów między różnymi platformami systemowymi i sprzętowymi.

przenośne komputery - z reguły są to zintegrowane systemy z wbudowanym monitorem, klawiaturą i urządzeniem wskazującym. Najbardziej typowymi komputerami tego typu są notebooki i palmtopy.

przerwanie - przerwanie programowe lub sprzętowe programu wywoływane czynnikiem zewnętrznym, np. ukladem timera. Im więcej urządzeń jest zainstalowanych w systemie, tym trudniejsze jest prawidłowe przydzielenie im kolejnych przerwań. Wielu problemów z przerwaniami w Windows można pozbyć się prze zusuwanie konfliktów w zasobach systemu. Dotyczy to przede wszystkim adresowania przerwań.

przetwarzanie - kolejne czynności wykonywane przez komputer w trakcie działania uruchomionego w nim programu.

przetwarzanie w czasie rzeczywistym - termin dotyczy trybu pracy komputera. Dane są w nim przetwarzane natychmiast po ich powstaniu. Stąd opóźnienie między podaniem informacji i zwróceniem ich przetworzonych wartości jest tak minimalne, że użytkownik nie jest nawet w stanie go zauważyć.

przycisk - przyciskami nazywane są w Windows elementy, które klika się myszą, by zostało wykonane jakieś zadanie. Na przykład przycisk OK służy zwykle do potwierdzenia dokonanych uprzednio ustawień lub czynności.

przypis - obecnie edytory tekstu pozwalają umieszczać u dołu każdej strony lub na końcu dokumentu uwagi do treści tekstu - przypisy. W samym tekście są wówczas wstawiane odnośniki do tworzonych przypisów. Odnośnikami są najczęściej kolejne cyfry, którym jest nadany atrybut indeksu górnego. Numeracja kolejnych odnośników w pragramach typu Word odbywa się w sposób automatyczny. Jeśli więc w trakcie pisania dodamy lub usuniemy jakieś przypisy, program automatycznie dopasuje numerację pozostałych. Aby umieścić przypis w Wordzie, wywołujemy polecenie Wstaw/Przypis.

  • Pu
public domain - to oprogramowanie dostępne bez opłat, którego można używać bez żadnych ograniczeń. Między innymi należy do niego system operacyjny Linux.

pulsowe wybieranie sygnału - jeśli wykorzystujemy komputer do faksowania lub łączenia się w trybie online, w programie komunikacyjnym musimy wybrać typ wybierania sygnału: pulsowe lub tonalne. Z pulsowym wybieraniem mamy do czynienia w przypadku central telefonicznych starego typu, których jest jeszcze wiele. Ten typ wybierania łatwo rozpoznać po charakterystycznym terkotaniu po każdym podaniu cyfry numeru. Poza tym czas uzyskiwania połączenia jest w tym przypadku znacznie dłuższy niż przy wybieraniu tonowym. Większość programów komunikacyjnych wymaga wybrania któregoś z typów.

Monday, June 19, 2006

gry online. 4.

Co będzie potrzebne?
No cóż, pora na złe wieści. Gry wykorzystujące scenerię trójwymiarową, a te właśnie są najpopularniejsze, potrafią zjeść całą moc obliczeniową, jaka tylko jest dostępna. Jeśli marzysz o zwycięstwie, nie wystarczy szybki refleks - potrzebne będzie szybkie połączenie z Siecią, wydajny procesor, dużo pamięci, a nade wszystko karta graficzna z akceleratorem 3D.

Jakiś czas temu jeszcze macintoshe były wśród poważniejszych graczy w pogardzie ze względu na kiepską obsługę grafiki 3D. Co za tym szło, producenci gier koncentrowali się przede wszystkim na znacznie większym rynku pecetów, a wersje dla maka pojawiały się w sklepach miesiące po premierze wersji pecetowych (albo wcale). Na szczęście firma Apple wreszcie się obudziła i najnowsze maki znacznie lepiej radzą już sobie z grafiką 3D. Co prawda PC nadal prowadzi w wyścigu, ale dystans pomiędzy obiema rodzinami komputerów jest już znacznie mniejszy. Czas pokaże, czy działania podjęte przez Apple okażą się wystarczająco skuteczne, a wszystko wskazuje, że nie powinno być już tak źle.

gry online. 3.

Problemy z graniem w Internecie...
Chociaż potencjalnych przeciwników do gry najłatwiej znaleźć w Sieci, to jednak nie zawsze granie za jej pośrednictwem przebiega bezproblemowo, zwłaszcza gdy gra wymaga od uczestników szybkiego reagowania. Właśnie ta zwłoka, czyli czas, jaki musi upłynąć, by dane dotarły do miejsca przeznaczenia, stanowi największą zmorę maniaków gier internetowych. Kiedy gra jest bardzo szybka (np. Quake), a czas zwłoki wyjątkowo długi, to jej kontynuowanie staje się udręką lub wręcz niemożliwością. Innym problemem może być również utrata pakietu (bloku danych), następująca wtedy, gdy jakiś jego fragment nie dociera do innego użytkownika i konieczna jest retransmisja. Wywołany tym błędem efekt jest taki sam, jak długi czas zwłoki.

Programiści gier głowią się obecnie nad algorytmami korygującymi czas opóźnienia, które mają sobie z tym poradzić przez przewidywanie prawdopodobnych ruchów. Pierwszy z nich, wbudowany w Quake World, działa bez zarzutu - lepiej, niż można sobie było wyobrazić. Niestety, nie może w pełni wyeliminować zjawiska zwłoki, dlatego gracze z krótszym czasem opóźnienia, zazwyczaj znajdujący się bliżej serwera, zyskują zawsze wyraźną przewagę nad pozostałymi. Problem czasu zwłoki nie dotyczy osób, które grają za pośrednictwem serwera swojego ISP.

Friday, June 16, 2006

gry online. 2.

Jak znaleźć przeciwników?

Aby znaleźć przeciwnika do gry, musisz przede wszystkim podłączyć się do jego maszyny. Wystarczy połączyć porty szeregowe za pomocą odpowiedniego kabla typu null modem. Połączenie takie jest bardzo szybkie, a jego realizacja nie powinna przysporzyć żadnych problemów nawet kompletnemu laikowi w dziedzinie konfigurowania sprzętu komputerowego. Z drugiej jednak strony ogranicza ono liczbę graczy do co najwyżej dwóch, a ich komputery muszą znajdować się w odległości pozwalającej na przeciągnięcie kabla. Drugim sposobem połączenia jest skorzystanie z linii telefonicznej, z wykorzystaniem modemów, zwyczajnych lub ISDN. Również i w tym przypadku udział w grze może brać co najwyżej dwóch graczy, których dodatkowo ogranicza szybkość modemów.

Aby wciągnąć w rozgrywkę większą liczbę chętnych, trzeba pomiędzy nimi stworzyć sieć lokalną (LAN). Komputery poszczególnych graczy dołącza się do takiej lokalnej pajęczyny za pomocą kart sieciowych oraz kabli. Koszty przedsięwzięcia nie są wysokie, ale odległości pomiędzy użytkownikami nie mogą być zbyt duże. Właśnie z powodu tego ograniczenia sieć LAN jest powszechnie stosowana w przedsiębiorstwach - wszystkie komputery są niemalże pod jednym dachem, zatem kwestia zbyt dużej odległości między nimi wyklucza się automatycznie (jeśli nie chcesz oberważ za nadużywanie firmowej sieci, nie zapomnij przyłączyć szefa!)

Dużo łatwiejszym i wymagającym mniej wysiłków organizacyjnych sposobem znalezienia przeciwnika do gry, który zagra z tobą o każdej porze dnia i nocy, jest podłączenie się do sieci publicznej, na przykład do Internetu.

gry online. 1.

Komputery to tylko maszyny, więc jeśli nie są ci obce takie nazwy, jak Quake II, Half-Life czy Warcraft, wiesz dobrze, że do przejścia kolejnych etapów czy poziomów wystarczy tylko trochę praktyki - inteligencja nie jest konieczna. W Internecie, gdy twoim przeciwnikiem nie jest bezmyślny komputer, lecz żywy człowiek, którego możesz nawet osobiście nie znać, granie nabiera nowego wymiaru. Rozrywka przestaje być już tylko zabawą - przekształca się we współzawodnictwo. Kiedy rozsmakujesz się w graniu online, stracisz ochotę na pozbawione emocji potyczki z komputerem.

Kiedy w latach 70. na rynku pojawiły się pierwsze komputery domowe, praktycznie jedynymi uruchamialnymi na nich programami rozrywkowymi były nieskomplikowane gierki typu Pong i Breakout. W owych czasach współzawodnictwo dwóch uczestników w grach na komputerach PC czy konsolach było możliwe poprzez podłączenie dwóch joysticków lub wykorzystywanie dwóch zestawół klawiszy po przeciwnych stronach klawiatury. W latach 80., kiedy komputery przebojem wdarły się we wszystkie dziedziny ludzkiej działalności, gry zeszły na drugi plan, ustępując pola oprogramowaniu użytkowemu. Przy tworzeniu gier dominowała tendencja, w myśl której kolejni gracze stawali w szranki ze sobą jeden po drugim, nie równocześnie. Obecnie w salonach gier komputerowych niepodzielnie królują wyścigi na wielu graczy oraz gry karate. Podobne preferencje mają również użytkownicy domowego sprzętu komputerowego, z tym, że teraz mogą bez problemów współzawodniczyć między sobą poprzez połączenie dwóch komputerów osobistych, które nie muszą bynajmniej znajdować się w tym samym pomieszczeniu, a nawet w tym samym kraju. Dlatego prawdziwi miłośnicy gier komputerowych nie tracą już czasu na przesiadywanie w salonach, przecież czeka ich dużo więcej emocji!

Opcja kilku gracy ( playerów) coraz częściej pojawia się jako standard w wielu grach, i to nie tylko zabili go i uciekł. Prawie każda gra komputerowa umożliwiająca wybór takiej opcji może być uruchomiona w trybie online - nawet Snakes and Ladders. Do sieciowych przebojów należą: Age of Empires, Comanche 3, Caesar's Palace Virtual Casino, Chess-Master 5000, CivNet, WarCraft, Diablo, Hornet FA-18, Kingpin, Marathon, Monopoly, Myth 2, NetStorm, Panzer General, Quake II, Tomb Raider II, Total Annihilation, Unreal oraz You Don't Know Jack. Niektóre gry, jak na przykład Netwar, Ultima Online, Starsiege Tribes, Team Fortress, Quake Arena, FireTeam czy Unreal Tournament, mogą być rozgrywane wyłącznie w trybie online.
 

Zabawne i śmieszne filmy/filmiki